කයිකතන්දර 4 - රජකාලේ කවි

බොරලැස්ගමුවේ ජී. එච්. පෙරේරා ගේ කයිකතන්දර පොතේ තිබෙන රජකාලේ කයි කතන්දර කීපයක් අද ලිපියෙන් ඉදිරිපත් කරනවා. 

ඕලන්ද බටහිර ඉන්දියා වෙළෙඳ සමාගමේ බතාවියාවේ ලුතෙරන් මිනිස්ටර් වූ යාන් බ්‍රැන්ඩෙස් විසින් 1785 දී අඳින ලද රාජාධිරාජසිංහ රජතුමාගේ ආලේඛ්‍යය

මහනුවර රාජධානි කාලේ තිබුණු එක් විනෝද ක්‍රීඩාවක් වුණේ ඇත් පොර. කැලෑවෙන් අල්ලාගත් වල් ඇතෙක්, රජතුමා ළඟ ඉන්නා හීලෑ කරන ලද ඇතෙක් සමඟ පොර ඇන්නවීම තමයි මේ ක්‍රීඩාව. රෝමක ඇරීනාවේ තිබුණු වල් සතුන් සමඟ මිනිසුන් පොර ඇන්නවීමත්, ස්පාඤ්ඤයේ ගොන් පොරත් වගේ ත්‍රාස ජනක ක්‍රීඩාවක් වෙන්නට පුළුවන්.

රාජාධි රාජසිංහ රජතුමා දවසක් මේ වගේ පොරයක් ඇන්නුවා. කල් තියා ප්‍රසිද්ධ කරන නිසා මිනිස්සුත් රාශියක් ආවා මේක බලන්න. 

ඉතින් ඇත්තු දෙන්නා බොහොම වෙලාවක් පොර ඇනගෙන, අන්තිමේ හීලෑ ඇතා ඇන්න පාරකට, වල් ඇතා පිටිපස්සට විසි වෙලා, මැටි ගන්න හාරපු වළක වැටිලා ඉඳ ගැන්නුනා.

මේ ගැන කවියක් කියන්න කියලා රජතුමා ළඟ හිටපු ගලගොඩ නිළමෙ ට කීවා. එතුමා හිටිවන ම මේ කවිය කීවා, පැරදුනු වල් ඇතා කියන විදිහට...

ඉන්නා විලස ඉන්ටත් මට නොදී කැලේ
පන්නා ගෙන ඇවිදින් මොන හොඳ ද කළේ
දන්නා තරම පොර ඇන්නෙමි වඩා ලොලේ
ඇන්නෑවේ වැටුණෙමි මැටි ගත්තු වලේ

*    *    *

රාජාධි රාජසිංහ රජතුමාගේ සේවාකම් කරපු තරුණයෙක් උන්නා, තිරුවා කියන නමින්. මේ කොල්ලා විහිළුවට හරිම කැමතියි. ඒ වගේ ම රජ වාසලේ හැමෝමත් මෙයාට ගොඩක් කැමතියි. 

තිරුවා නිසි කල පනින්න කිට්ටුව අහල ගමකින් මනමාලියෙක් කැන්දාගෙන ආවා. ඒ තරුණිය හොඳ හැඩකාර ළමිස්සියක්. 

රජතුමාට මේ දැරිවි දකින්න ආසා වුණා. කීප රවක් ම තිරුවා ට කිව්වා “උඹෙ මනමාලි එක්ක වරෙං වාසළට“ කියලා.

“අනේ හාංදුරුවනේ, උන්දැට පරංගි හැදිලා“ කියලා තිරුවා හැම වතාවෙ ම ඒක මගෑරියා. 

තිරුවා කියන්නේ බොරු බව සැක කරපු රජතුමා දවසක් තිරුවා ට අඹගමුවේ ගිහින් කරන්න රාජකාරියක් පැවරුවා. 

අඹගමුව වර්තමාන ගිණිගත්හේන නගරය අවට තිබෙන ප්‍රදේශයක්. නිශ්ශංකමල්ල රජතුමා ශ්‍රී පාදයට යන මාර්ගය දිව්‍යාංගනාවන්ගෙ උපකාරයෙන් හොයාගත්තා කියා ප්‍රසිද්ධ කරන්න කාලෙකට කලින් මහා විජයබාහු රජතුමා සිරිපා කරුණා කරලා, ශ්‍රීපාද රාජකාරිය සහ ආශ්‍රිත තොරතුරු ගැන විධිවිධාන පිහිටුවලා හිටුවපු අඹගමුව සෙල්ලිපියත් තියෙන්නේ ඔය ප්‍රදේශයේ ම තමයි.

ඉතින් තිරුවා ගෙදර ඇවිත්, වාසළ පයිංඩයකට අඹගමු යන විත්තිය අඹුවට කියලා, බත්මුලකුත් බැඳගෙන එදා ම හවස පිටත්වුණා. ටික දුරක් ගිහිං බත්මුල කාලා, ආපහු ඇවිත් ගෙදර ඉස්සරහ හදලා තිබුණු අතු මැස්ස යට හැංගුණා.

එදා කළුවර වැටුණට පස්සෙ රජතුමා ඇවිදිං තිරුවගෙ ගෙදර, දොර ඉස්සරහ ඉඳං මේ කවිය කිව්වා.

තිරු අයියා අද කොතැනක යන්දෑදෝ
අඹගමුවේ වෙල හරියේ යන්දෑදෝ
පහිය අතට ගෙන බුලතුත් කන්දෑදෝ
තිරු අයියා හෙට හවසට එන්දෑදෝ

ඒක ඇහිලා තිරුවගේ අඹුව දැනගත්තා රජතුමා තමයි ඇවිත් තියෙන්නෙ කියලා. එයා දොර අරින්න කලිං තිරුවා මෙහෙම කවියක් කියාගෙන අතුමැස්ස යටින් එළියට ආවා...

දෙනෝ දහස් එක ඔරුවේ පැදන් යතී
ඔරුව මිසක් තොට ගෙනියන කෙනෙක් නැතී
කෙරුව රති සැපට ආලය පළක් නැතී
තිරුව මමයි මම අඹගමු ගියේ නැතී

*    *    *

මොරතොට ධම්මක්ඛන්ධ හාමුදුරුවෝ රාජාධි රාජසිංහ රජතුමාගේ ගුරුවරයා. රජතුමා උන් වහන්සේට බොහොම ගෞරව කරනවා. ඒ ගැන ඊර්ෂ්‍යා කරපු කීප දෙනෙක් රජතුමාට කේළම් කිව්වා, උන්වහන්සේ ගේ ආවාසෙට රෑට රෑට ස්ත්‍රියක් එන යන බව.

ඒක පරීක්ෂා කරන්න රජතුමා දවසක් ගෑණු ඇඳුම් ඇඳගෙන හාමුදුරුවන්ගෙ ආවාසෙට ගිහින්, ජනේලෙන් අත දාලා සෙළෙව්වා. අතේ දාගෙන හිටපු වළලු හඬ ඇහිලා අවදි වුණු හාමුදුරුවෝ, මෙහෙම කොළොප්පමක් කරන්න මේ රටේ ඉන්නෙ රජතුමා ම තමයි කියා දැනගෙන, මේ කවිය කීවා.

සකල මුව තඹර සිය ගත සිවුමැළියේ
ඇසල මස දුටිමි යනවා දෙව් කෙළියේ
අසල නම් නිතර දැකුමට සිතු ඇලියේ
සකල සිරි ලකට අග රජ නුඹ ද ලියේ

ඒක ඇහුණු රජතුමා පිළිතුරු කවියක් කීවා මේ විදිහට.

අමර ගුරු හරණ සත දත් පිනාවන්
විතර නොවන ගුණ නැණ සපිරි නාවන්
පවර නමැති මොරතොට පති මනාවන්
සසර වසන තුරු මට වාසනාවන්

*    *    *

අන්දරේ හිටියා කියන්නේත් මේ රාජාධි රාජසිංහ රජතුමාගේ සභාවේ. දවසක් රජතුමා දිය කෙළියට මහවැලි ගඟට ගිය වෙලාවක අන්දරේගෙන් ඇහුවා, “උඹට මේ වෙලාවෙත් කවි කියන්න පුළුවන් ද?“ කියා. අන්දරේ වහසි බස් කියමින් කීවා, “දේවයන් වහන්ස, කියන මිනිහා කොයි වෙලාවෙත් කියයි...“ කියලා.

ඒ ගමන රජතුමා පිරිසට අණ කළා “මුගෙ අත පය බැඳලා, ගඟට දාපියව්“ කියලා. ගඟට දාද්දි අන්දරේට කිව්වා, “එහෙනම්, දැනුත් කවියක් කියහං බලන්ඩ“ කියලා.

දියේ ගිලි ගිලී උඩට එන වාරයකට පදය ගානේ අන්දරේ මේ කවිය කිව්වා.

කොච්චර දුක් ද අප වැනි අයට හිමි තුමා
මෙච්චර දුකට පිහිටක් නූනු කල කිමා
රිවිකුළ රජුන් හට ඇත්තේ ගති පුදුමා
කවි කියවන්ට හැදු වේලාවක මහිමා

*    *    *

ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජතුමාගේ කවිකාර මඩුවේ හිටි කවියෙක්, ලෝකුරු නයිදේ. දවසක් රජතුමා කවිකාර මඩුවෙ කවියන්ට අභියෝගයක් කළා, පුළුවන්නං බොරු හතක් තියෙන කවියක් කියන්න කියලා. ඒ ගමන ලෝකුරු නයිදේ කියාපු කවිය...

කිළී කුණු නැති වඳිගෙ පුතෙක් - ඇඳගෙන නිල් වලා කඩක්
මිරිඟු දියෙන් නානය කර - පැලඳ දිඹුල් මල් වඩමක්
තුරඟ අඟින් රතය තනා - අඹරා ඉබි ලොමින් යොතක්
කුහුඹු අගින් රතය තනා - දැක්කිය සුරපුරට උදක්

මේ කවියෙ බොරු අටක් තියෙනවා හැබැයි.

*    *    *

දෙවෙනි රාජසිංහ රජතුමාගේ කාලයේ කන්ද උඩරට හිටි ප්‍රංශ ජාතිකයෙකුගේ දරුවෙක්, දස්කොන් අදිකාරම. දෙවෙනි විමලධර්මසූරිය රජතුමාගේ වාසලේ අදිකාරම් තනතුර දැරුවා. නරේන්ද්‍රසිංහ රජතුමාගේ ප්‍රමිලා බිසවට නටාපු බලියාගයකදි අදිකාරම සහ බිසව අතර පැවතුණු ප්‍රේම සම්බන්ධය ගැන එළිදරව් වෙලා, රජතුමාගෙ අණින්, හිසගසා දමන්ට ගෙනියන විටදී, දස්කොන් අදිකාරම මේ තේරවිල්ල රජතුමාට යැව්වා කියා කියවෙනවා...

සත් අවුරුද්දක් වසිනා වැස්සේ බිංදු ගණන් කරලා දෙඤ්ඤා
ලාහෙන් මැනලා අබ තුන් පෑලක පියලි ගණන් කරලා දෙඤ්ඤා
සත් අවුරුද්දක් කන්කුණ්ඩා ගියපාරේ අඩි ගැනලා දෙඤ්ඤා
එක් පැයකට මා නොමරා ඇරියොත් මෙතුන් පදේ තෝරා දෙඤ්ඤා

දස්කොන් අදිකාරම ගැන ලිපියක්...

මා නායකයෙකු සහ කළමනාකරුවෙකු කළ අරවින්දි මහත්මිය

රාජ්‍ය සේවයට මා එක් වූයේ තුන්වන පංතියේ සාමාන්‍ය ලිපිකරුවෙකු වශයෙන්, පළාත් පාලන අමාත්‍යාංශයට ය. මා පත්වීම භාර ගැනීමට ගිය දවසේ මා එහි කැටිව ‌ගොස්, එහි ප්‍රධානීන්ට හඳුන්වා දුන් සෝමදාස මහතා, රාජ්‍ය සේවයට අවශ්‍ය දැනුම ලබා ගැනීමට ඉතා ම හොඳ අංශය වන්නේ ගිණුම් අංශය බව මට පෙන්වා දුන්නේ ය. සෝමදාස මහතා කලින් පළාත් පාලන අමාත්‍යාංශයේ ගිණුම් අංශයේ  ප්‍රධානී ලෙස සේවය කර, ඉන් පසු අග්‍රාමාත්‍ය ලේකම් කාර්යාලයට ස්ථාන මාරු වී සිටියේ ය.

පළාත් පාලන අමාත්‍යාංශයේ ප්‍රධාන ගණකාධිකාරී ලෙස කටයුතු කළ ඇලෝසියස් මහතාත්, ගණකාධිකාරී රම්‍යා මහත්මියත්, මුදල් සහකාර මදරසිංහ අයියාත් ගෙන් රාජ්‍ය සේවයේ රෙගුලාසි සහ ආයතනික ක්‍රම ගැන මූලික දැනීම අහුලා ගන්නට මාත්, සමකාලිනව රාජ්‍ය සේවයට එක් වූ අනෙක් අයත් සමත් වූයෙමු.

ඇලෝසියස් මහතා ස්ථාන මාරුවක් ගෙන මුදල් අමාත්‍යාංශයට ගිය පසු, අපට ලැබුණේ ඉතා රම්‍ය ප්‍රධාන ගණකාධිකාරීවරයෙකු වූ අතර, ඔහු ගැන යම් තාක් දුරක තොරතුරු මාගේ ඔපිස් කතා සහ ඔපිස් පුරාවෘත්ත පෝස්ට්වල සඳහන් කෙරුනි. ඔහුගේ තිබූ ඉතා ම කැපී පෙනෙන ලක්ෂණය වූයේ පිරිමි පාර්ශ්වය පිළිබඳව දැක්වූ අසාත්මිකතාව ය. එවක දේශීය ණය සංවර්ධන අරමුදලේ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරීවරයා වූ රණවීර මහතා හට මා හදිසි රාජකාරියක් ඉටු කර දුන් වතාවක, මා ද ඉදිරිපිට, රණවීර මහතා, ප්‍රධාන ගණකාධිකාරීවරයා ට මා පෙන්වා, "He's an asset to you" යැයි කියූ බව ද මා හට මතක ඇත. අමාත්‍යාංශය යටතේ ක්‍රියාත්මක වූ විදේශාධාර ව්‍යාපෘති පිළිබද රාජකාරි ඉටු කිරීමට, ඇලෝසියස් මහතා මා අනුයුක්ත කළේ මා හට ඉංග්‍රීසි මාධ්‍යයෙන් සහ පරිගණක ආශ්‍රයෙන් වැඩ කිරීමට පැවති හුරුව නිසා ය. එහෙත් පසුව ආ ප්‍රධාන ගණකාධිකාරීවරයා මා හට පැවසූයේ "ඔය ඉංග්‍රීසි ටිකක් කටේ ගාගත්තට, කම්පියුටර් ටිකක් අත පත ගෑවට ඇති වැඩක් නෑ" යන වග ය. 

කෙසේ වෙතත්, පැවති හිරිහැර හා නොසළකා හැරීම් අතර, මාගේ සමකාලීනයෙකු වූ වසන්තා කුමාරි (දැන් ශ්‍රී ලංකා ක්‍රමසම්පාදන සේවයේ නිලධාරිණියකි) රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභාව වෙත ලිපිකරුවන් ස්ථාන මාරු කරවා ගැනීමට සම්මුඛ පරීක්ෂණ පැවැත්වෙන බවට වූ දැන්වීම මා වෙත පෙන්වීම මා හට මහඟු අවස්ථාවක් විය. ඒ සඳහා අයදුම් කිරීමෙන් පසු, මා ද තවත් කිහිප දෙනෙක් ද තෝරා ගනු ලැබුණේ ය. ඒ අනුව, අප රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභාව වෙත මුදා හරින ලෙස එවන ලද දැන්වීමට ප්‍රධාන ගණකාධිකාරීවරයාගේ ප්‍රතිචාරය වූයේ, මා වෙනුවට අනුප්‍රාප්තිකයෙකු නොමැතිව මුදා හළ නොහැකි බව ය.

මීට පිළීයමක් අපේක්ෂාවෙන් මා කිහිප දෙනෙකුගේ පිහිට පැතූ නමුත්, මා හට පිහිට වූයේ, එවක පළාත් පාලන අමාත්‍යාංශයේ අතිරේක ලේකම්වවරයෙකු ලෙස කටයුතු කළ කීර්තිමත් රාජ්‍ය නිලධාරියෙකු වූ සුනිල් ප්‍රනාන්දු මහතා ය. ඔහු ප්‍රධාන ගණකාධිකාරීවරයා දුරකථනයෙන් අමතා, "රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභාව සමඟ ඝට්ටණ ඇති කර නොගන්නැයි" උපදෙස් දුන්නේ ය. එතුමා මා හට ලබා දුන් සහයෝගය, අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරයාවත් ඉටු කර ‌දීමට මැළි වූ සහයක් විය.

එසේ මා පළාත් පාලන අමාත්‍යාංශයෙන් ස්ථාන මාරු වී රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභා කාර්යාලයේ සේවයට වාර්තා කල පසු දැනගන්නට ලැබුණේ, මා අනුයුක්ත කරන්නට යන්නේ ගිණුම් අංශය වෙත බව ය. ඒ වන විට මාහට ගිණුම් අංශයන් සහ ගණකාධිකාරීවරුන් තිත්ත වී තිබුණි. මා මේ තාක් සේවය කළේ ගිණුම් අංශයේ වන බැවින් මා වෙනත් අංශයකට අනුයුක්ත කරන මෙන් මා ඉල්ලූ අතර, එය දැනගත් ගණකාධිකාරීතුමිය (නියෝජ්‍ය ලේකම් - මුදල්) වූ අරවින්දි ද සිල්වා මහත්මිය මා තමන් වෙත ම අනුයුක්ත කරන මෙන් පාලන අංශයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ සහකාර ලේකම් හට දැන්වූ බව, පසුව මා හට කීවේ එම ගණකාධිකාරීතුමිය ම ය.

කෙසේ වුවත්, මා හට හිතා හදා ගන්නට සිදු විය. කොහේ ගියත්, පලාත් පාලන අමාත්‍යාංශයේ සිටි ප්‍රධාන ගණකාධිකාරීවරයා වැනි තවත් මනුෂ්‍යයෙකු මේ ලොව සිටීමට ඉඩ අල්ප බව සිතා යම් තාක් දුරකට හිත හදා ගත් මම ගිණුම් අංශයට ගියෙමි. ඒ ද, අප රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභාවේ සේවයට වාර්තා කර සතියකට පමණ පසුව ය. අප අංශවලට අනුයුක්ත කිරීම ප්‍රමාද වන බව දුටු ගණකාධිකාරීතුමිය මාගේ විස්තර අසා ගෙන, තම අංශයේ නිලධාරිණියන් ලවා මා අනුයුක්ත කරන ලිපිය ටයිප් කරවා යවා, මා ඇගේ අංශයට අනුයුක්ත කරවා ගත් බව දැනගත්තේ, මා ඒ අංශයට ගිය පසුව ය.

ගිණුම් අංශයේ සේවය කළේ කළමනාකරණ සේවා නිලධාරීන් (ලිපිකරු සේවය දැන් හඳුන්වන නම) මා ද ඇතුළත් ව හත් දෙනෙකි. ශාඛා ප්‍රධානී වූ සනත් සිල්වා මහතාත්, මැන්ඩිස් මහතාත්, මල්ලිකා මහත්මියත්, පුෂ්පා මහත්මියත් ඉතා ම දීර්ඝ සේවා කාලයක් සහිත පළවෙනි පංතියේ ලිපිකරු / කළමනාකරණ සේවා නිලධාරීන් වූ අතර, මාත් තවත් නිලධාරිනියන් දෙදෙනෙකුත් තුන්වන සහ දෙවන පංතියේ ලිපිකරුවන් වූයෙමු.

එසේ තිබිය දී, ගණකාධිකාරීතුමිය මා වෙත පැවරූ ප්‍රථම රාජකාරිය වූයේ ගබඩා භාරකරු රාජකාරියයි. රජයේ දේපළ පිළිබඳව භාරකාරත්වය දැරීම වගකීමක් සහිත රාජකාරියකි. ඕනෑ ම අවස්ථාවක විගණනය කිරීම සඳහා ගබඩාවේ ලේඛන සමඟ සමානව තොගය පවත්වාගත යුතු වේ. ගබඩාවට බඩු භාර ගැනීමත්, එක් එක් අංශවල ඉල්ලීම් අනුව බඩු නිකුත් කිරීමත්, ඒ සියල්ල ලේඛනගත කිරීමත් දෛනික රාජකාරියක් වූ අතර, භාණ්ඩ නිකුත් වීමේ ප්‍රවණතා හඳුනාගෙන යළි ඇනවුම් මට්ටම් තීරණය කරමින්, භාණ්ඩ අවසන් වීමට පෙර නැවත ඇනවුම් කිරීම ඉතා වැදගත් කටයුත්තක් ද විය.

මම ගබඩාවේ කටයුතුවලට හුරු වූ පසුව අරවින්දි මහත්මිය මා හට මැන්ඩිස් මහතා සමඟ ගොස් භාණ්ඩ සැපයුම් කටයුතු ද හුරු වන්නට අවස්ථාව ලබා දුන්නා ය. මැන්ඩිස් මහතා විශ්‍රාම ගිය පසු සැපයුම් කටයුතු ද මා වෙත පවරන ලදි. ප්‍රසම්පාදන හෙවත් සැපයුම් කටයුතු, ප්‍රසම්පාදන ලියවිලි සකස් කිරීම, ලංසු කැඳවීම, ලංසු විවෘත කිරීමේ කටයුතු, ලංසු සුරක්ෂණ සහ කාර්යසාධන සුරක්ෂණ පවත්වාගැනීම ආදී වශයෙන් ප්‍රසම්පාදනයේ කාර්ය පරාසය විවිධ සහ විස්තීර්ණ මට්ටමක පවතී. රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභා කාර්යාලය කුඩා කාර්ය මණ්ඩලයක් සහිත ආයතනයක් වූ බැවින්, ඉහත කටයුතු තිබුණේ සාපේක්ෂව අඩු ප්‍රමාණයක් වූ බැවින්, මා හට එම කටයුතු මනාව ඉගෙන ගැනීමට හැකි විය.

විටින් විට අරවින්දි මහත්මිය මා හට ගිණුම් අංශයක පවතින රාජකාරි සියල්ලක් ම පාහේ පවරමින් සියලු දේ ඉගෙන ගැනීමට මා හට අවස්ථාව ලබා දුන්නාය. ඒ අනුව, ගබඩාව, ප්‍රසම්පාදන, රාජ්‍ය ගිණුම් පවත්වාගෙන යාමේ මෘදුකාංගය සමඟ වැය ලෙජර, මුදල් පොත, වැටුප් ලේඛන, විගණන විමසුම්, වාර්ෂික පාලන වාර්තාව, මාසික ගිණුම් සාරාංශ සකස් කිරීම, බැංකු සැසඳුම් ප්‍රකාශය ආදී උගත යුතු සියල්ල පාහේ මා හට උගෙනීමට අවස්ථාව ලැබුණේ ය.

2008 වර්ෂයේ රාජ්‍ය සේවා කොමිසමෙහි කාලය අවසන් වූ අතර, එවක පැවති රජය, කොමිසමේ සාමාජිකයන් නැවත පත් කළේ නැත. 17 වන සංශෝධනය අනුව, කොමිෂන් සභාවල සාමාජිකයන් පත් කළ යුතු වූයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාවේ නිර්දේශය අනුව ය. එම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාවේ එක් සාමාජිකයෙකු පත් කරන්නේ ජනාධිපති විසිනි. එම සාමාජිකයා පත් නොකළ නිසා, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාව අක්‍රිය මට්ටමක පැවතිණ. (19 වන සංශෝධනයෙන් මේ දුර්වලතාව ඉවත් කෙරුණු අතර, සාමාජිකයෙකු හෝ කිහිප දෙනෙකු පත් නොකළ ද, සිටිනා සාමාජිකයන් විසින් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාව ක්‍රියාත්මක වන තත්ත්වයක් පැවතිණ.) ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාව නොමැතිව වෙනත් කොමිෂන් සභා මෙන් ම, රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභාවේ සාමාජිකයන් ද පත් කළ නොහැකි විය. එම සාමාජිකයන් නැවත පත් කෙරුණේ 2010 වර්ෂයේ (මතක ඇති ආකාරයට) 18 වන සංශෝධනය සම්මත කර ගැනීමෙන් පසුවය.

ඉතින් කොමිෂන් සභාව අක්‍රියව පැවති කාලයේ අප කාර්යාලයේ ආයතන, විනය, හා අභියාචනා අංශවල රාජකාරි ඉතා අල්ප විය. එය අවස්ථාව කරගත් එවක සිටි වැඩ බලන ලේකම්වරයා කාර්යාලයේ සියලු දෙනා පුහුණු වැඩසටහන්වලට යොමු කළේ ය. එසේ පැවැත්වුණු එක් පුහුණු වැඩසටහනක් ආවරණය කළේ "කාර්යාල ක්‍රම" ය. සියලු ලිපිකරුවන් ඊට සහභාගී විය යුතු බව ට වැඩබලන ලේකම්වරයා නියෝග කළේ ය. රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභාවේ සිටි ලිපිකරුවන්ගෙන් ඉතා බහුතරය පළමුවෙනි පංතියේ නිලධාරීන් වූ අතර, අවුරුදු විස්සකට වඩා පළපුරුද්ද තිබූ නිලධාරීන් ය. ලේකම් වරයාගේ නියෝගය අනුව ඔවුන් සියලු දෙනා ට රැස්වීම් ශාලාවට ගොස්, දේශකයා වෙතින්, ගොනුවලට ලිපි අමුණන ආකාරය, සටහන් ලියන ආකාරය, ලිපි සකස් කරන විට කළ යුතු පිරිවිතර ආදී කරුණු අසාගෙන සිටීමට සිදු විය.

ඉහත කී පුහුණු වැඩසටහනක අවසාන දිනයේ දී දේශක වරයා වෙත කළ යුතු ගෙවීම වෙනුවෙන් චෙක්පත නිකුත් කරන්නට ගිණුම් අංශයට සිදු විය. ලිපිකරුවන් සියලු දෙනා දේශනයට සහභාගී වීම ද අනිවාර්ය විය. එහිදී අරවින්දි මහත්මිය ගෙවීම සම්බන්ධ සියලු කටයුතු ඉටු කරවා ගත්තේ අප අංශයේ සිටි නවක කාර්යාල කාර්ය සහායකවරිය ලවා ය. වවුචරය පරීක්ෂා කිරීම, වැය ලෙජරයේ සටහන් කර, ප්‍රතිපාදනවලින් අඩු කිරීම, මුදල් පොතේ සටහන් කිරීම, චෙක්පත ලිවීම යන සියලු කටයුතු, ඉහත කී කාර්යාල කාර්ය සහායකවරියට කියා දුන් අරවින්දි මහත්මිය, නියමිත‌ වේලාව වන විට චෙක්පත දේශකවරයා වෙත නිකුත් කළා ය. ඉහත කටයුත්ත ඉටු කළ කාර්යාල කාර්ය සහායකවරිය පසුකාලීනව උසස්වීම් ලබා මේ වන විට ගණකාධිකාරීවරියකි.

වැඩ බලන ලේකම්වරයා විසින්, කාර්යාලයේ දියුණුවට අංශ භාර නිලධාරීන් වෙතින් අදහස් කැඳවූ අවස්ථාවක දී අරවින්දි මහත්මිය මා ගෙන් ද අදහස් විමසුවා ය. අප ඉදිරිපත් කළ එක් යෝජනාවක් වූයේ එස් පහ සහ ඵලදායිතා කව ක්‍රියාත්මක කරවීම ය. එය වැඩබලන ලේකම් වරයාගේ නියෝගයක් ලෙස නැවත අප වෙත ලැබුණු අවස්ථාවේ, අප අංශයේ ඵලදායිතා කව නායකයා ලෙස අරවින්දි මහත්මිය මා යෝජනා කළා ය. අප ගේ කවයේ නම ලෙස ඇය යෝජනා කළේ "ශිත්සුකෙ" ය. අනෙක් අංශයන් "ගගන", "සඳ" වැනි නම් යොදා ගනිද්දී, අපගේ ඵලදායිතා කවය මුල් පියවරින් ම ජාත්‍යන්තර මට්ටමට සමීප විය.

අරවින්දි මහත්මිය හරිත ඵලදායිතා කටයුතු අතර...

අරවින්දි මහත්මිය ගේ කළමනාකරණය යටතේ අප සියලු දෙනා ම ඉතා ම ඉහළින් අභිප්‍රේරණය වී කටයුතු කළෙමු. රියදුරන් වූ බන්දුල සහ චමින්ද ද ඒ අතර වූ අතර, නිර්මාණශීලී කලාකරුවෙකු වූ චමින්ද ඉතා සරළ සහ බහුවිධ භාවිතයක් සහිත පෑන් රඳවනයක් තැනීම සහ ඉවත දමන ඇස්බැස්ටෝස් පුවරු මත ඇඳි චිත්‍ර මඟින් අප ඵලදායිතා කවයේ තත්ත්වය උසස් කළේ ය. බන්දුල රියදුරු මහතා ඵලදායිතා කව ක්‍රියාකාරකම්වලට අවශ්‍ය සහ සුදුසු ලිපිද්‍රව්‍ය සහ වෙනත් දේ අඩුමිලට ගැනීමට හැකි තැන් සහ ක්‍රමවේදයන් දැන සිටියේ ය. කුරුඳුපොලු වලින් අප සකස් කළ රාමුවක් බිත්තියේ රඳවා දැන්වීම් පුවරුවක් සකස් කළෙමු. අපගේ කාර්යාලයේ පාටිෂන් සකස් කර තිබුණේ ලෝහ තහඩු වලිනි. එහෙයින් වෙනත් කිසිවක් නොමැතිව ලිපි රැඳවීමට චුම්බක සහිත ක්ලිප්වලට හැකිවිය. පරිගණකවලට භාවිත වන ස්පීකර්වල වයර් කපා දිගු වයර් යොදා, අංශයේ සිවිලිමට ආසන්නයෙන් සවිකළේ බන්දුල ය. ඵලදායිතා ලේකම් කාර්යාලයේ නිලධාරීන් අපගේ ප්‍රගතිය පරීක්ෂා කර, ලකුණු දීමට පැමිණෙද්දී ඒ ස්පීකර් මඟින් මෝසාට් ගේ සිම්ෆනි වාදනය කරවීමට අපි කටයුතු කළෙමු.

චමින්දගේ චිත්‍ර සහ බන්දුල සැපයූ මාළු ටැංකිය

අපේ දැන්වීම් පුවරුව

ගබඩාව සහ ‌ගිණුම් අංශයේ පැරණි ලේඛන සහිත ලේඛනාගාරය විධිමත් කිරීම ද අප විසින් විධිමත් පරිදි ඉටු කළ අතර, පෙර පැවති තත්ත්වය ඡායාරූප මඟින් ඒ ඒ තැන්වල ප්‍රදර්ශනය ද කළෙමු.

චමින්ද හැදූ පෑන් රඳවනය

සමාජ සුභසාධන කටයුතු දෙකක් ද ඒ ආශ්‍රිත කාලයේ දී අපගේ ඵලදායිතා කවය මඟින් සිදු කිරීමට අපට හැකි විය. ඊට මඟ පෙන්වූයේ සහ අප මෙහෙයවූයේ අරවින්දි මහත්මියයි.

මැන්ඩිස් මහතා අප අංශයේ සිටි ජ්‍යෙෂ්ඨතම ලිපිකරුවා විය. ඔහු විශ්‍රාම යාමට මත්තෙන්, ඔහු සතුව මුදල් රෙගුලාසි සහ රාජ්‍ය ගිණුම් පටිපාටිය පිළිබඳ දැනුම සියලු දෙනාට පරිශීලනය කළ හැකි වන සේ පොතක් ලියන්නැයි, අරවින්දි මහත්මිය සහ ශාඛා ප්‍රධානී සනත් සිල්වා මහතා ඔහුගෙන් ඉල්ලූහ. ඒ අනුව අප ඵලදායිතා කවයේ වැඩක් වශයෙන් රාජ්‍ය ගිණුම් ක්‍රියාවලිය පිළිබඳ සරළව දැනුම ලබා ගත හැකි වන පොතක් ද මුද්‍රණය කරන්නට හැකි විය.

එවක අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා ලබා දී තිබුණේ විධායක මට්ටමේ නිලධාරීන් හට ලබා දී තිබූ පරිගණක සඳහා පමණකි. එසේ වී නමුත්, අරවින්දි මහත්මිය ඇගේ රාජකාරි පරිගණකයෙන් අන්තර්ජාලයට සම්බන්ධ වීමට මා හට ඉඩ ලබා දුන්නා ය. සිටිනා තනතුරේ ම නොරැඳී, බැංකු තරග විභාග ආදිය ලියන්නට උනන්දු වන ලෙසට මා ද ඇතුළත්ව, තරුණ වයසේ සිටි සියලු ලිපිකරුවන්ට ඇය උපදෙස් දුන්නේ වරක් දෙකක් නොවේ.

මාගේ පියා මියයන විට මා සිටියේ ආර්ථික දුෂ්කරතා ගොඩක ය. අලුතින් ගෙයක් තැනීමට පටන් ගෙන සිටි මා, පංචායුධ කුමාරයා සිලේසලෝම රකුසා සමඟ සටන් කළ පරිදි ම, මා සතුව පැවති සෑම මුදල් ප්‍රභවයක් ම ඊට යොදවා තිබුණි. අවමංගල්‍ය කටයුතුවලින් පසුව, අම්මාගේ උපදෙස් අනුව මම මාසික වැටුපින් අත්‍යවශ්‍ය ම වියදම් පමණක් කරමින් මුදල් ඉතුරු කිරීමට උත්සාහ ගත්තේ තුන් මාසයේ දානයට වියදම් කිරීමට ය. 

මා ලිපිකරු (කළමනාකරණ සහකාර) සේවයේ දෙවන පංතියට සමත් වූූූයේ ඒ අතර ය. ඒ සම්බන්ධව මගෙන් පාටියක් ඉල්ලමින්, අප කාර්යාලයේ නිලධාරිණියන් විටින් විට වද කළේ මා අසීරු තත්ත්වයක සිටියදී ය. ඔවුන් ගේ  ඉල්ලීම ඉටු කරන්නට තරම් මුදල් මා අත නොතිබූ බව දැන සිටි, අරවින්දි මහත්මිය ‌ඇගේ වියදමින් කෙටි කෑම ගෙනවුත් කාර්යාලයේ නිලධාරීන් අතර බෙදා දෙන්නට කටයුතු සැළසුවාය.

මා අද රාජ්‍ය සේවයේ සිටින තැනට මා හට ඒමට උපස්තම්භක වූයේ අරවින්දි මහත්මිය ය. රාජ්‍ය සේවයේ රාජකාරි කටයුතුවලින් අතිශය බහුතරය ප්‍රායෝගිකව අත්දකින්නට සළස්වා ඒවායේ රෙගුලාසි තත්ත්වය සහ භාවිතය මා හට හුරු කරවීම, රාජ්‍ය සේවයේ උසස්වීම් සඳහා පැවති විභාගවලදී ඉතා පහසුවක් විය. පාඩම් කර විභාගය ලියනවාට වඩා හොඳින්, අත්දැකීමෙන් ලිවීම කළ හැකි විය. එසේ ම, රාජ්‍ය සේවයේ පවතින වර්තමාන විභාග ආකෘතියේ වැඩි කොටස, සිද්ධි අධ්‍යයනයන් ආශ්‍රයෙන් දැනුම මැන බැලීම ට සකස් වී ඇත. එය කටපාඩමෙන් ලිවීම අසාර්ථක ය.

අනෙක් අතට, තමන්ට පැවරෙන සියලු වගකීම් නියමිත කාලයට ඉටු කිරීම, කාලය කළමනාකරණය කර ගැනීම, කණ්ඩායමකට නායකත්වය දීම, පහළට වගකීම් පවරා අධීක්ෂණය කරමින් කටයුතු කඩිනමින් නිම කරවා ගැනීම, මිනිසුන් අභිප්‍රේරණය කරවීම, රාජකාරිවල නව්‍යතා හඳුන්වා දීම, ආරම්භක ශක්තිය ‌ගොඩනඟා ගැනීම මෙන් ම, ගැටෙනවා නම් ඒ පහළ සමඟ නොව ඉහළ සමඟ බව තේරුම්ගැනීම ආදී ගුණාංග අරවින්දි මහත්මිය වෙතින් මා හට ලැබුණු ආදර්ශයන්ය.

ඉතා ධනාත්මක නායකයෙකු වූ අරවින්දි මහත්මිය, අභියෝගයන් භාරගෙන, සාමාන්‍ය ප්‍රමිතියට වඩා ඉහළින්  ඒවා සම්පූර්ණ කිරීමේ සහජ හැකියාවක් දැක්වූවා ය. වර්තමානයේ ගන්නා තීරණයන් අනුව අවුරුදු ගණනාවක් ඉදිරියේ දී සිදුවිය හැක්කේ කුමක්දැයි පුරෝකථනය කර, සිදුවිය හැකි සියලු විකල්පයන්ට අවශ්‍යවන ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට උපායමාර්ගික කුසලතාව ඈ සතු විය. තමන් දරන ස්ථාවරය නිවැරදි වන විට එල්ලවන තර්ජන, ඒවා කුමන තරම් ඉහළින් එල්ල වූව ද නොබිය ව මුහුණ දීම අරවින්දි මහත්මියගේ මා දුටු තවත් එක් ගුණාංගයක් විය.

පසුගිය දාක නුවරඑළියට පැමිණි අරවින්දි මහත්මිය මා දැකීමට පැමිණියෙන්, සුලුවෙන් හෝ මගේ කෘතඥතාව ඇයට පුද කිරීමට හැකි විය. අප ඉතා ප්‍රසන්න සහ ප්‍රීතිමත් වරුවක් ගත කළෙමු. ඇගේ නිහතමානීත්වය සහ සුහදත්වය මේ ලියන මොහොතේ ද මාගේ හදවත තුළ උණුසම් බවක් ඇති කරවයි. රාජ්‍ය සේවය තුළ කළකිරීමට සහ අවතක්සේරුවට ලක්ව අයාලේ යාමට නියමිත ව තිබූ මගේ ඉදිරි ගමන නිසි මාර්ගය වෙත යොමු කර, ඊට අවශ්‍ය ගුණාංග මා තුළ වර්ධනය කරවීම ගැන මා තුළ පවතින ණයගැතිභාවය පැවසීමට මේ සටහන සුලු වශයෙන් හෝ ප්‍රමාණවත් නොවන බව නිසැක ය.

පිදුරුතලාගල...
(වමේ සිට - මං, මගේ ආදරබර භාර්යාව, අරවින්දි මහත්මියගේ සැමියා වන වෛද්‍ය විජේසූරිය මහතා සහ අරවින්දි මහත්මිය)

ග්‍රෙගරි වැව ළඟදි...
මැද ඉන්නෙ අපේ හුටංබරස් පුංචිරාළ මහත්මයා

චමින්ද ඇඳපු පින්තූර පහතින්...

මාටින් රැට්ලර් සහ බානි

මාටින් රැට්ලර් සහ බානි යාත්‍රා කළ නැව මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ වෙඩි පහරින් අබලන් ව ගල්පරයක හැපී මුහුදුබත් විය. ඇඳිරි වැටීගෙන එද්දී මේ මිතුරෝ දෙදෙනා බ්‍රසීලයේ වෙරළට පීනා ගොස් පණ බේරාගත්හ. එහෙත් සැඬ සුළඟට හා මහ වැස්සට බියෙන් කැලෑ වැදුණු ඔවුහු  වනචාරී ඉන්දියානුවන් විසින් අල්ලාගනු ලැබූහ. ඉන්දියානුවෝ මේ මිතුරන් දෙදෙනා සැතපුම් ගණනක් ඈතින් පිහිටි සිය ගමට රැගෙන ගියහ.

මිතුරන් දෙදෙනා එකිනෙකාගෙන් වෙන් කොට හිර කර තැබීමට ඉන්දියානුවෝ තීරණය කළහ. මාටින් රැට්ලර්ට ඉරිඟු කෙතක වැඩ කිරීමට සිදු විය. බානිට සිදු වූයේ කුමක්දැයි මාටින් නොදත්තේය. වහල් වැඩ මාටින්ට නුහුරු විය. කවර දා, කෙසේ මේ වහල් බැම්මෙන් මිදෙන්ට හැකි වේ දැයි සිතා ගැනීමට පවා ඔහුට නොහැකි විය. කෙසේ වුව ද, ඔහු ගැළවී යෑමේ බලාපොරොත්තුව සුන් කර නොගත්තේය. තමාට පැවරුණු වැඩ කොටස හැකි තරම් හොඳින් කිරීම මාටින්ගේ අදහස විය. ඔහුගේ ක්‍රියාශීලීභාවය ඉන්දියානුවන්ගේ ද විස්මයටත්, ගෞරවයටත් හේතු විය.

මාටින් පලා යෑමට දැක්වූ ආසාව දිනෙන් දින ම වැඩෙන්නට විය. සතුන් දඩයමට මාටින් දැක්වූයේ ඉමහත් සමත්කමකි. ඒ නිසා දඩයමට යන විට මාටින් ද කැඳවාගෙන යෑමට ඉන්දියානුවෝ කැමති වූහ. මෙසේ දඩයමට යෑමෙන් වටපිටාව තේරුම් ගැනීමට හැකි වීම තමාට ඉන්දියානුවන්ගෙන් ගැළවී පලා යෑමට ප්‍රයෝජනවත් විය හැකි යයි මාටින් සිතුවේය. ඔහු කාගේත් හොඳ හිත දිනා ගත් නමුත් කිසිවෙකු සමග කුලුපග නොවීමට වග බලා ගත්තේය.

ඉරිඟු කෙත්වල වැඩ අවසන් වූ පසු නිදැල්ලේ හැසිරීමට මාටින්ට ඉඩ ලැබුණු නමුදු, ඔහු රැක බලා ගැනීමට මුරකරුවෙක් ද යොදවනු ලැබ සිටියේය.

ඉන්දියානුවන්ගේ ගමට නුදුරින් කඳුවැටි පේළියක් විය. කඳුවැටි අතරින් ගලා බස්නා නදියේ සැඬ දිය පහර දෙස බලා සිටීමට මාටින් දැක්වූයේ ඉමහත් ආසාවකි. දිනපතා ම සැන්දෑ කාලයේ කඳු ගැටය වෙත පැමිණෙන ඔහු වහල්කමින් ගැළවී යන මගක් කල්පනා කළේය. කෙතරම් අනතුරුදායක වුව ද, ගඟට පැන සැඟවී පලා යා යුතුයයි අන්තිමේ දී ඔහු තීරණය කළේය.

දිනක් කඳු ගැටය ළඟට පැමිණී මාටින් ගඟට පැනීමට තරයේ ම සිතා ගත්තේය. "පල්ලම දිහාව බලන්නත් බයයි. වතුර පාර වේගයෙන් ගලා යනවා... පැන්නොත් මැරෙන්න පුළුවනි... මැරුණත් මෙතැන හිටියත් එක වගෙයි... පැන්න විත්තියක් අරූට අඟවන්න හොඳ නෑ. කකුල පැටලී වැටුණු බවක් අඟවන්න ඕනෑ... මට දෙවියන්ගේ පිහිටයි..."

වහල් බවේ අමිහිරි බව සහ නිදහසේ මිහිරි බව පිළීබඳ සිතිවිලි ඔහුගේ සිතෙහි නළියන්ට විය. මාටින් අහස දෙස බැලුවේය; දෙවියන් යැද්දේය; දෙනෙත් විදහා මඳ වේලාවක් ප්‍රපාතය දෙස බලා සිටියේය; අන්තිමේදී ගල්පර නැති තැනක් බලා ගඟට පැන්නේය.

මෙයින් බලවත් කම්පාවට පත් වූ මුරකරුවා පල්ලමට වේගයෙන් දිව අවුත් මාටින්ට සිදු වුණු විපත ඇසිපිය නොහෙළා බලා සිටියේය. සැඬ පහරට අසු වුණු මාටින් නොපෙනී යන තුරු බලා සිටි ඔහු සුසුම් ලෑවේය. මාටින්ගේ පිදුරු තොප්පිය දිය සුළියකට අසුව කරකැවී නොපෙනී ගියේය. මාටින් ගඟට වැටී මළ බව ඉක්මනින් ම ගම පුරා පතළ විය. ඒ පුවත ඇසූ අය දුක් සුසුම් හෙළූහ.

සැඬ පහරට අසුව මඳ දුරක් ‌ගසාගෙන යනු ලැබූ මාටින් මුළු වැර යොදා පීනා කඳු ගැටයෙන් ඉදිරියට නෙරා ගිය පැතලි බිම් කඩකට බඩ ගෑවේය. ඔහු එහි බොහෝ වේලාවක් වැතිර සිටියේය. පණ බේරීම ගැන ඔහුට ඇති වූ ප්‍රීතිය නිම්හිම් නැති විය. ඔහු ගල් තලයෙන් නැඟී වටපිට බැලුවේය. සුවිසල් තුරු පෙළින් වැසී ගිය කඳු වැටිවල සුන්දරත්වයෙන් ඔහු වශී විය. සිතෙහි හටගත් හදිසි ප්‍රීතිය හීන වත් ම ඔහුට යථා තත්ත්වය අවබෝධ වූයේය. ඉන්දියානුවන්ගෙන් නිදහස් වූ නමුදු කෑම බීම සහ අවි ආයුධ නැකි ව බියකරු වනය මැදින් ගමන් කිරීම අනතුරු දායක බව ඔහුට වැටහිණි. ආපසු ගමට ගොස් ඉරිඟු පිටි සහ දුනු හී ආදිය හොරකම් කරගැනීමට ඔහු ඉටා ගත්තේය. 

ඇඳිරි වැටී පැය දෙකකට පමණ පසු ඔහු කන්ද උඩට බඩ ගෑවේය. ගලින් ගලට පය තබමින්, වැටෙමින් හා බඩගාමින් ගොස් උස් සම බිමට ඔහු නැගගත්තේය. මාටින්ගේ සිත බියේ සහ සැකයේ අඳුරු වලා පටලයෙන් වැසී තිබිණි. ඔහු සෙමෙන් සෙමෙන් පැල්පත් කරා ළඟා වූයේය. පවුල් කීපයක් ම දඩයම් පිණීස ඈත පෙදෙසකට ගොස් ඇති බව ඔහුට වැටහිණි. මුළු ගම පුරා පැතිර තිබුණේ දැඩි නිහඬියාවකි. ඔහුගේ හදවත වේගයෙන් ගැහෙන්නට විය. සිතෙහි දිරිය උපදවා ගත් ඔහු සෙමෙන් ‌ගමන් කොට පැල්පතක කවුළුවෙන් එබී බැලුවේය. ඔහු කිසිවෙකු නුදුටුවේය. කිසිවෙකුගේ හඬක් පවා ඔහුට නොඇසිණි. එහෙත් පැල්පත් තුළට අඩිය තබත් ම යම්කිසිවෙකු ගොරවන හඬ ඔහුට ඇසුණේය. වහා ම එතැනින් පලා ගිය ඔහු පඳුරක් අස්සේ සැඟවුණේය. මඳ වේලාවකට පසු බියෙන් සැකයෙන් යුතු ව තවත් පැල්පතක් කරා ඇදුණේය. මඳ වේලාවක් විමසිල්ලේ සිටි ඔහු පැළලි දොරින් පැල්පත තුළට රිංගුවේය. පැල්පත තුළ කිසිවෙකු සිටින බවට ලකුණක් පවා ඔහු නුදුටුවේය. යුහුසුලු ව අුරේ ම අතපත ගා මල්ලක් සොයාගත් ඔහු එය ඉරිඟු පිටිවලින් පුරවා ගත්තේය. දිග පිහියක් ද, අත් පොරවක් ද, දුන්නක් හා හියොවුරක් ද, ගිණි දැල්වීමට ගල් පතුරක් ද, නිදාගැනීමට හැමොකයක් ද, පිදුරු තොප්පියක් ද ඔහු සොයා ගත්තේය.

ඔහු පැල්පතින් පිට වන්නට සැරසුණා පමණි. බියෙන් ඇළලුණු ඇස් දෙකක් ඔහුට දක්නට ලැබිණි. ඔහුගේ ඇඟේ ලේවතුර විය; අත් පා දරදඬු විය. තමා දෙස බියෙන් බලා සිටින ඉන්දියානුවා අඳුර අතරින් ඔහුට පෙනුණේය.

"ඔක්කොම ඉවරයි. කෑගහන්න ඉස්සෙල්ලා මූට පිහියෙන් අනිනවද?... නෑ... එහෙම හොඳ නෑ. ඌ ඉන්නෙ මර බයෙන්. හරි... දැන් තේරනවා. මම මැරුණ විත්තිය ඌ දන්නව ඇති... ඌට හිතෙනව ඇති මේ මගෙ අවතාරය කියල. සැකයක් නෑ."

මාටින් මඳක් ඉදිරියට ගොස් බියකරු වෙසක් පෑවේය. කොලුවා බියෙන් ගල් ගැසුණේය. අවතාරයක් මෙන් දොරකඩ දක්වා ගිය මාටින් වේගයෙන් පලා ගොස් තුරු වදුලක සැඟවුණේය. තමා පසුපස එන්නෙකු නැති බව තේරුම් ගත් ඔහු කඳු බෑවුමට ගොස් මල්ල හොඳින් ගැටගසා, උරෙහි එල්ලා ගෙන, ඉදිරියෙන් පෙනෙන කඳු වැටිය බලා ගංගා නිම්නය ඔස්සේ ගමන් කළේය. නොනැවතී පැය හතරක්, පහක් පමණ ගමන් කළ ඔහුට අහස පුරා විහිදෙන අරුණාලෝකය දක්නට ලැබිණි. ඔහු නොනැවතී ම ගමන් කළේය. දෙපා වේදනාවෙන් මිරිකුණ ද, ඔහුගේ සිතට දැනුණේ ලොකු සැහැල්ලුවකි. ගිරි කුළ තරණය කොට අනෙක් පසට යන තුරු ඔහු මඳ වේලාවක් වත් විවේකයක් ගැනීමට නොසිතුවේය.

එක්තරා පියකරු උදෑසනක වනය මැදින් වැටුණු පාරක් දුටු ඔහුගේ සිත ප්‍රීතියෙන් පිනා ගියේය. ගසක් යට ලැගුම් ගත් ඔහු දිවා භෝජනය ද පිළියෙල කොට ගත්තේය. මිනිසුන් කැලෑ පාරෙන් ගමන් කරන්නේ කලාතුරකින් නිසා මඟ අසල ම දවස් කීපයක් රැඳී සිටීමට ඔහු විටෙක කල්පනා කළේය; තවත් විටෙක කැලෑ පාරක් දිගේ යෑමට සිතුවේය. මෙසේ දෙගිඩියාවෙන් පසු වෙමින් සිටි ඔහුට හිටි හැටියේ ම අසුන් ගේ කුර ගැටෙන ශබ්දයක් ද, මිනිස් කටහඬක් ද ඇසුණේය. මාටින්ගේ සිත් තුළ බලාපොරොත්තුව මෙන් ම සැකය ද පහළ විය. ඔහු දැවැන්ත ගසකට මුවා වී බලාගෙන සිටියේය.

ඔහු බඩු පොදි උසුලාගත් බූරුවන් රංචුවක් දක්කාගෙන එන අසරුවන් හය දෙනෙකු දුටුවේය. ඔවුන්ගෙන් පිහිටක් ලබිය හැකිය යි මාටින් සිතුවේය. සැඟවී සිටි තැනින් එළියට ආ මාටින් ශබ්දයක් කළේය. තිගැස්සුණු අසරුවෝ පිස්තෝල ඇදගෙන වටපිට බැලූහ. දුනු හී ගත් කඩවසම් සුදු තරුණයා දුටු ඔවුහු පිස්තෝල බඳ පටිවල රුවාගෙන ඔහු ළඟට ආවෝය.

ඔවුන් පෘතුගීසි බසින් කී දේ මාටින්ට නොතේරුණේය.

"ඉංග්‍රීසි කතා කරන කෙනෙක් මෙතැන ඉන්නවා ද?" මාටින් ඇසුවේය.

"ටිකා...ක් දන්නවා... බොහෝ... ම ටිකයි... මේ කොහේ ඉඳලා ද එන්නේ?" එකෙක් ඇසුවේය.

"මම ඉන්දියානුවන්ට අහුවෙලා හිටියා සති ගණනක්. ගඟට පැනලා උන්ගෙන් බේරුණා. දැන් මුහුදු වෙරළට යනව. එහෙම නැත්නම් ටවුමකට ගිහින් රස්සාවක් හොයා ගන්නව."

"හෝ, එන්න මල්ලි අපිත් එක්ක යන්න. දියමන්ති පතළෙට ගියාම රස්සාවක් හොයා ගන්න පුළුවනි... නගින්න අර අශ්වයා පිට... යමු... ඉක්මනට" අසරුවෙක් කීය.

අසෙකු පිට නැඟුණු මාටින් අමුත්තන් සමග ගමන් ‌කළේය. පසු දින සවස් වරුවේ ඔවුහු දියමන්ති පතළය කරා ළඟා වූහ. ආකරය බාර බාරොන් පැගෝනි දොරටුව ළඟ පයිප්පයක් උරමින් සිටියේය.

"මොහු බොහොම සැඩ පරුස කෙනෙක් වෙන්න ඕනෑ," මාටින් තමාට ම කියාගත්තේය.

දිගට වැඩුණු රතු රැවුළක් ඇති දැවැන්ත පුරුෂයෙකු වූ පැගෝනි හිස ලා සිටි තොප්පියේ පළල් වාටියෙන් ඔහුගේ මුහුණ වැසී තිබුණි. පැගෝනි අමුත්තන් පිළිගැනීමට නොසිට දෙවුර ගස්සා ගෙන කාමරයට වැදී දොර අඩවල් කෙළේය.

"ඔහු කිසි ම චාරිත්‍රයක් දන්නේ නැති පාටයි," මාටින් කීය.

"ඔහුගේ ගති ගුණ අමුතුයි. ඔහු ඔබ දෙස හොඳට බැලුවා." තෝල්කයා කීය.

"කමක් නෑ, අපි යමු," මාටින් කීය.

තෝල්කයා දොර ඇරගෙන පැගෝනි ළඟට ගියේය. පැගෝනි තෝල්කයාට කතා කෙළේ සැඩ පරුස බසිනි. මාටින් සමග කතා කිරීමට පැගෝනි උනන්දුවක් නොදැක් වූයේය. තෝල්කයා මාටින් කාමරයක් තුළට කැඳවාගෙන ගියේය.

"ලොකු මහත්තය කියනව උඹ අලි හොරෙක්ය කියල. දියමන්ති හොරකම් කරන්න මෙහෙ ඇවිල්ලලු. උඹ හිර කරන්න කියා මට අණ කළා..."

මෙසේ කී තෝල්කයා මාටින් කාමරයේ දමා දොර වසා ගියේය. නොසිතූ, නොපැතූ දෙයක් සිදු වීම නිසා බලවත් විස්මයට පත් වූ මාටින් ගොළු වී සිටියේය. ඔහුට මේ අඳුරු කාමරයේ පැය දෙකක් පමණ නිහඬ ව සිටීමට සිදු විය. ඔහුගේ කුසගින්න ද ඉවසිය නොහැකි තරම් විය. ඔහු එතැනින් පැන ගන්නේ කෙසේ දැයි සිතමින් සිටියදී දොර ඇරුණේය. මෙහෙකරුවෙක් කාමරයට ඇතුළු විය. ඔහු ඉටිපන්දම් කීපයක් දල්වා පිට ව ගියේය. මඳ වේලාවකට පසු තවත් මෙහෙකරුවෙකු පැමිණියේ පිඟන් සහ හැඳි ගෑරුප්පු අරගෙනය. ඔහු සුදු ඇතිරිල්ලක් මේසය මත එළා පිඟන් ගෑරුප්පු ආදිය ඒ මත තබා ඉවත ගියේය. කුමක් සිදු වන්නට යන්නේ දැයි මාටින් පුදුමයෙන් බලා සිටියේය.

ගත වූයේ මඳ වේලාවකි.

සුවඳ විහිදුවන ප්‍රණීත ආහාර බඳුන් කීපයක් ගත් මෙහෙකරුවෙක් කාමරයට ඇතුළු විය. ආහාර බඳුන් මේසය මත පිළිවෙළකට තැබූ ඔහු වචනයක් වත් නොදොඩා, කාමරයේ දොර වසා දමා ගියේය.

"මේ ලොක්කා අරුම පුදුම පුද්ගලයෙක් වෙන්න ඕනෑ. මම හොරෙක්ලු! දියමන්ති හෙරකම් කරන්න ආවලු! මේ සුවඳ හමන කෑම මට දෙන්න ද යන්නේ?... මේ කිසි දෙයක් මට තේරෙන්නේ නැහැ..." මාටින් සිතුවේය. යළිත් දොර ඇරිණ. කාමරයට ඇතුළු වූයේ පැගෝනිය. ඔහු දොර අගුල් දමා යතුර සාක්කුවේ ලා ගත්තේය.

දෑත ළෙහි බැඳගත් මාටින් වෙත ආඩම්බර ගමනින් පැමිණි පැගෝනි, අභිමානවත් බැල්මක් හෙළුවේය. මාටින්ට ඉවසුම් නැති විය.

"සර්, මේ විහිළුවක් ද කරන්නේ? එහෙම නම් මේ විහිළුව දුර ගියා වැඩියි. මම හිරකරුවෙක් නම් මට තව තවත් හිත් වේදනා කිරීම වැදගත්කමට ගැළපෙන්නේ නෑ" මාටින් දිගට ම කියාගෙන ගියේය.

"උඹ මොකටද මෙහාට ආවේ?"

"අශ්වාරෝහකයෝ මාව මෙතැනට එක්ක ආව."

"උඹ උන් අඳුනන්නේ කොහොමද?"

"මං ඒ ගොල්ල අඳුනන්නේ නෑ. මම කැලේ අතරමං වෙලා ඉන්න කොට මෙහෙ එක්කගෙන ආවා. රස්සාවක් ලබාගන්න පුළුවන් කියල ඒ ගොල්ල කිව්ව."

"උඹ කියන්නේ ඔක්කොම බොරු. දියමන්ති සොරකම් කරන්න තමයි මෙහෙ ඇවිල්ල ඉන්නෙ."

"මට ඕනෑ දියමන්තියක් නෑ. මගේ මිත්‍රයා බානි මගෙන් වෙන් වුණා. ඔහුට දෙවි පිහිටයි. ඔහුට කුමක් වුණා ද? ඉන්නේ කොහේද? කියල ආරංචියක් නැහැ... මට ඕනෑ පුළුවන් තරම් ඉක්මනින් ඔහු සොයාගෙන ගෙදර යන්න..."

"උඹ බානිට හුඟක් ආදරේ ද?"

"ඔව්, අපි පණට පණ වාගේ හිටියේ. ඉන්දියානුවෝ අපව වෙන් කළා. මට ඔහු හමු වෙනවානම් දියමන්තිවලට වඩා වටිනව."

"මාටින්..."

"මාටින්? කොහොම ද මගේ නම දැනගත්තේ?"

"තෝල්කයා කිව්වා."

"තෝල්කයා දන්නේ කොහොමද?  මම ඔහුට මගේ නම කිව්වේ නෑ."

"එහෙම ද?"

"හිස් වැස්ම ටිකක් ඉවත් කරන්න." මාටින් ඉල්ලා සිටියේය.

"මේ බානි නේද?"

"ඔව් මගේ රත්තරන් මාටින්. මම මෙච්චර දවස් මාටින් ගැන හිතමිනුයි හිටියේ. මෙහෙම හම්බ වුණු එක කොච්චර වාසනාවක්ද?" බානි දෑත් විදහා මාටින් වැළඳ ගත්තේය.

මවුබස කියවීම් පොතකින් උපුටා ගන්නා ලදි.

ආර්. එම්. බැලන්ටයින් ගේ මාටින් රැට්ලර් නම් නවකතාවෙන් උකහාගෙන පරිවර්තනය කරන ලද්දක් බව පෙනේ. එහෙත් පරිවර්තකයාගේ නම ඉහත කී කියවීම් පොතෙහි සඳහන් නොවේ.

ජෝන් බැලන්ටයින් විසින් අඳින ලද රොබට් මයිකල් බැලන්ටයින් ගේ සිතුවමක්

මෝඩ කතා - බුරුම ජනකතා දෙකකි

ඔන්න එක කාලෙක බුරුමයේ උන්නා මෝඩ තරුණයෝ හතර දෙනෙක්. මුන් හතර දෙනා එකට මයි හිටියෙ. දවසක් බඩගින්නෙ වේළි වේළි හිටපු මේ කොල්ලො හතර දෙනා තීරණය කළා මොනව හරි කුළී වැඩක් කරල දීල කෑමට දෙයක් හොයාගන්න.

වැඩක් හොයාගෙන පාර දිගේ යන මේ කොල්ලො හතර දෙනාට මුණ ගැහුණා වයසක ආච්චි කෙනෙක්. එයා ගෙන් වැඩක් ගැන ඇහුවම එයා කිව්වා, "වත්ත පහලින් ඉළුක් කපාගෙන, මිටි බැඳගෙන ඇවිත් ‌ගොඩ ගහල දෙන්න" කියලා, පහුවදා ට වහලෙ හෙවිල්ල ගන්න.

ඉතින් මේ කොල්ලො හතර දෙනා එක සීරු වැඩ. වරුවක් යද්දි ඉළුක් කපල මිටි බැඳගෙනත් ඉවරයි. ඉතින් හතර දෙනා ඔය මිටිය ගානෙ ඔලුව උඩ තියාගෙන පේළියට ආවා ආච්චිගෙ ගෙදරට. 

ආච්චි හිටියා ඉස්තෝප්පුවෙ බංකුවක් උඩ වාඩි වලා.

පළවෙනියා ගිහිං ආච්චිගෙන් ඇහුවා, ඉළුක් මිටිය තියන්නෙ කොහෙන් ද කියලා. ආච්චි කිව්වා ගෙයි පිටිපස්සෙන් තියන්න කියලා.

ඒක අහගෙන හිටපු දෙ වෙනියත් ඇහුවා, ඉළුක් මිටිය තියන්නෙ කොහෙන් ද කියලා. ආච්චි එයාටත් කිව්වා ගෙයි පිටිපස්සෙන් තියන්න කියලා.

අර දෙන්නට ම කියපු දේවල් අහගෙන හිටිය තුං වෙනියත් ඇහුවා, ඉළුක් මිටිය තියන්නෙ කොහෙන් ද කියලා. ආච්චි එයාටත් කිව්වා ගෙයි පිටිපස්සෙන් තියන්න කියලා.

ඊට පස්සෙ හතර වෙනියත් ඇහුවා... ආච්චිට හොඳට ම කේන්තියි. "තියහං කොල්ලො ඔය ඉළුක් මිටිය ගෙයි පිටිපස්සෙන්..."

ඊට පස්සෙ හතර දෙනා ම ආපහු වත්ත පල්ලෙහට ගියා. විනාඩි දෙක තුනෙන් ආයෙත් ඉළුක් මිටිය ගානෙ ඔලුව උඩ තියාගත්ත කොල්ලො හතර දෙනා ආච්චි ළඟ.

"ආච්චි, මේ ඉළුක් මිටිය කොහෙන් ද තියන්නෙ?" පළවෙනියා ඇහුවා.

"මෝඩ යක්කු!" ආච්චි කේන්තියෙ උපරිමය ට ගිහින්. "තියාපියව් ඔය ඉලුක් මිටි මගෙ ඔලුව උඩ."

හතර දෙනා ම ඉළුක් මිටි මිට ආච්චි ගෙ ඔලුව උඩින් තිබ්බා. "බුදු අම්මෝ!" කියාගෙන, එව්වට යට වෙලා ආච්චි මළා.

ආච්චිගෙ කෑ ගැහිල්ල ඇහිලා එතනට ආපු ගම්මු, වෙලා තියෙන දේ දැකලා, අර මෝඩ කොල්ලො හතර දෙනාට හොඳට ම ගැහුවා. 

"දැන් ගිහිං ගහක් කපාගෙන වරෙව්, මිනී පෙට්ටියක් හදන්ඩ."

ඉතිං පොරවකුත් අරං කොල්ලො හතර දෙනා ගියා කැලේට. ගිහින් හොඳ ගහක් තෝර ගත්තා කපන්න.

"උඹ කපපං ගහ. මම ගහ උඩට නැගලා, ඒක වැටෙන්න ඕනෙ පැත්තට බර කරන්නං. බොලා දෙන්නා ගහ යට ඉඳපල්ලා, ගහ වැටෙනකොට ම අල්ලගෙන කරෙන් තියා ගන්න. එතකොට ගහ වැටුණට පස්සෙ උස්සලා කරෙන් තියා ගන්න ඕනෙ වෙන්නෙ නෑ." එකෙක් එහෙම කියලා, ගහට නැග්ගා. දෙවෙනියා ගහ කපන්ඩ ගත්තා. තුන් වෙනියයි, හත‌ර වෙනියයි ගහ යට සූදානමින් හිටියා ගහ අල්ල ගන්න.

ගහ සෑහෙන තරම කැපුවට පස්සෙ, එක පාරට ම ගහ වැටුණ අර ‌කොල්ලො දෙන්නගෙ ඇඟට. උන් ඒකට යට වෙලා මළා. ගහ උඩ හිටපු හාදය බිම වැටුණු කම්පණයට කලන්තෙ දැම්මා.

ගහ කපපු කොල්ලා ටික වෙලාවක් බලං හිටියා යාළුවො තුන් දෙනාට නින්ද ගිහිං කියලා. ටික වෙලාවකින් අර කලන්තෙ දාපු කොල්ල නැගිට්ටා.

ඒ විදිහට ම අනික් උන් දෙන්නත් නැගිටිනකං මෝඩයො දෙන්න හවස් වෙන තුරු බලං හිටියා. ඒත් යාළුවො දෙන්න ගහ යට නිදි. නැගිටින්නෙ ම නෑ.

ඔතනට ආව දර කපන්නෙක්. එයා මේ සිද්ධිය දැකල පුදුම උනා.

"මේ බලනවකො උන්නැහැ. අපේ මේ යාළුවො දෙන්න නැගිටින්නෙ ම නෑනෙ. පුදුම නින්දක් නෙ ගිහිං තියෙන්නෙ." අර මෝඩ කොල්ලො දෙන්න කිව්වා.

"උඹලට මද කිපිලද? පේන් නැද්ද මේ දෙන්න මැරිල කියල? අඩු ගානෙ උඹලට මිනී නරක් වෙන කුණු ගඳවත් දැනෙන් නැද්ද?" කියල දර කපන්න ඇහුව.

"ආ... ඇත්ත නේද?" කියල අර මෝඩයො දෙන්න එතනින් ගමට එන්න ආව. පාරට ආව විතරයි, එක කොල්ලෙක් ඈණුමක් ඇරිය, බඩගින්නෙ නෙ හිටියෙ...

"උඹේ කටෙන් නරක ගඳක් එනව." අනික් කොල්ලා කිව්ව. "අර පණ්ඩිතය කිව්වෙ, ගඳ ගහන්නෙ මැරිල නං කියල. උඹ මැරිල වෙන්ඩැති."

"අඩෝ! ඇත්ත නේන්නං..." කියපු අර ඈණුම ඇරපු යාළුව මහ පාර මැද්දෙ වැටුණා.

ඒ එක්කම අනිකටත් ඈණුමක් ගියා. ප්‍රතීක ක්‍රියාවක් නිසා ඈණුමක් යනව බලං ඉන්න අයටත් ඈණුමක් යනව. 

"හප්පට සිරි! මගෙ කටිනුත් නරක ගඳක් එනව. මාත් මැරිල වෙන්ඩැති" කියපු අසංග අනික් කොල්ලත් පාර මැද වැටුණ.

මේ දෙන්නා මැරිල ටික වෙලාවක් ගියා. ඔතනින් යන්න ආව ඇත් ගොව්වෙක්, ඇතාවත් එක්කගෙන. ඒත් යන්න බෑ, පාර මැද්දෙ මිනිස්සු දෙන්නෙක් නිදි.

"ඒයි... ඔතනිං අයිං වෙයල්ලා. මේක මහ පාර. මිනිස්සුන්ට යන්න එන්න ඉඩ දියල්ලා." කියල ඇත් ගොව්වා කෑ ගැහුවා.

"අපිට තේරෙනව ඒක. ඒ උනාට අපිට නැගිටල අයිං වෙන්න බෑ. අපි මැරිලා" නමියා එක කොල්ලෙක් කිව්වා.

"ආ. ඇත්තද? එහෙනං හිටපියව්" කියල ළඟට ආපු ඇත් ගොව්වා අර කොල්ලො දෙන්නට හෙණ්ඩුවෙන් ඇන්නා. ඒ පාරවල් ඉවසගෙන ඉන්ඩ බැරුව කොල්ලො දෙන්නා උඩ පැනල නැගිට්ටා.

"අඩේ! ඔය හෙණ්ඩුව මාර බලවත් නෙ. මැරිච්ච කෙනෙකුට පණ දෙන්ඩ පුළුවන් අවුසද හෙණ්ඩුවක් නෙ. ඒක අපට දෙන්නකො." කියල අර මෝඩයො දෙන්නා වද කරන්න ගත්තා.

බැරිම තැන අර ඇත්ගොව්වා හෙණ්ඩුව උන් දෙන්නට දීලා යන්න ගියා.

අවුසද හෙණ්ඩුවත් අරගෙන නමියයි නවීනුයි දෙන්නා ඉස්සරහට යද්දි, ගමේ පෝසත් මුදලාලිගෙ ගෙදර එක ම මළ ගෙයක්. මුදලාලියි හාමිනෙයි අඬනවා, විළාප දි දී. ඒ දෙන්නගෙ එක ම දුව, ගමට හිටපු හැඩකාර ම ළමිස්සි, හදිසියෙ ලෙඩක් හැදිලා මැරිලා.

අර කොල්ලො දෙන්නත් අවුසද හෙණ්ඩුව කරේ තියාගෙන ඒ ගෙදරට ගියා.

“බය වෙන්ඩ එපල්ලා. අපට පුළුවන් මැරුණු කෙනෙකුට පණ දෙන්ඩ.“ ඒ දෙන්නා කිව්වා. දුකෙන් පුං මුසපත් වෙලා හිටපු මුදලාලියි හාමිනෙයි ඒ වෙද ගැටවු දෙන්නට ඉඩ දුන්නා. උන් දෙන්නා මැරුණු කෙල්ලගෙ මිනිය කාමරේකට අරං ගිහිං, හෙණ්ඩුවෙන් ඇන්නා.

වරක් දෙකක් ඇන්නා; පණ ආවෙ නෑ. ඊට පස්සෙ තවත් දෙතුන් පාරක් ඇන්නා; ඒත් කිසි ප්‍රතිඵලයක් නෑ. පස්සෙ බැරිම තැන මුන් මිනිය ඒ මේ අත හරව හරව හැම තැනකටම හෙණ්ඩුවෙන් ඇනලා අන්තිමේ මිනිය විකෘති වෙලා ගියා.

පස්සෙ උන් දෙන්නා එළියට ඇවිත් කිව්වා වෙදකම හරි ගියෙ නැති බව. කාමරේට ගිහිං මිනිය දිහා බැලුවහම මුදලාලිට අරුං දෙන්නව පණ පිටිං කන්ඩ කේන්තියි.

“ගහපියවු මුං දෙන්නට“ මුදලාලිගෙ කටින් වචන තුන පිට වෙන්නත් කලිං මුදලාලිගෙ ගෝලයොයි නෑදෑයොයි අරුං දෙන්නට හොඳ හැටි සළකලා ඉවරයි, “පාං“ ගෑවෙන්ඩ.

“ඇයි යකෝ මෙහෙම අපරාදයක් කළේ. තොපිට අපිත් එක්ක පරණ වෛරයක්වත් තියෙනවද?“

අන්තිමේ මුදලාලි ඇහුවා.

“අනේ සමාවෙන්ඩ මහත්තයො. අපිට ඕනෙ උනේ තමුන්නාන්සෙ සතුටු කරලා කන්ඩ ටිකක් හොයාගන්ඩ විතරයි.“ අර කොල්ලො දෙන්නා වැඳ වැටිලා කිව්වා.

මුදලාලිට තේරුණා මුන් දෙන්නා උපංගෙයි මෝඩයො කියලා.

“ඉතිං යකෝ, තොපිට මෙච්චර විනාසයක් කරන්ඩ ඕනෙ යැ. තොපි දෙන්නට තිබුණෙ මිනිය ළඟට ගිහිං; ‘අයියෝ නංගී... උඹ අපිව දාල යනව නේද... අපි කොහොම ද දැන් ඉතිං මේ දුක දරා ගන්නේ...‘ කිය කියා අඬන එකනෙ“ ඔතන හිටපු එක මුත්තෙක් අරුං දෙන්නට කිව්වා.

“දැං පලයව් මගෙ දෑහැට නොපෙණී...“ මුදලාලි තර්ජනාංගුලිය ඉස්සුවා.

ඉතිං අරුං දෙන්නා ආපහු පාරට වැටුණා. ටික දුරක් යද්දි මගුල් ගෙයක් තිබුණා.

“ආාාාන්න මචං. බඩ පුරා කෑම බීම ලැබෙන තැනක්.“ එකෙක් එහෙම කියලා අනිකත් ඇදගෙන මගුල් ගෙදරට ගියා.

ගිය ගමං, මනමාලි ගාවට ගිහිං අරුං දෙන්නා කලිං අර පණ්ඩිත මුත්තා කිව්ව විදිහට ම අඬන්න පටං ගත්තා... ‘අයියෝ නංගී... උඹ අපිව දාල යනව නේද... අපි කොහොම ද දැන් ඉතිං මේ දුක දරා ගන්නේ...‘ කිය කියා.

මනමාලයටයි මනමාලිගෙ සහෝදරයන්ටයි, මලේ හොඳ ම එක... මල්වත්තක් විතර පැන්නා. ඒ උදවිය අරුං දෙන්නව එළියට අරගෙන ගිහිං බඩ කට පුරා සැළකුවා ආයෙම පාරක්.

“තොපිට පිස්සු ද යකෝ, මේ වගේ තැනකට ඇවිත් අඬන්නෙ?“ ගහල ගහල මහන්සි දැනුණහම එක්කෙනෙක් මෝඩයො දෙන්නගෙන් ඇහුවා.

“අනේ මහත්තයො, අපිට තේරෙන්නෑ. කලිං මළ ගෙදර දි පණ්ඩිත සීයෙක් කියල දුන්නෙ මෙහෙම කළොත් කන්ඩ ලැබෙනව කියල. අපිට ඕනෙ උනේ තමුන්නාන්සෙල සතුටු කරලා කෑම බීම ටිකක් හොයා ගන්ඩ“ අරුං දෙන්න කිව්වා.

“ඉතිං යකෝ! මඟුල් ගෙදරකට ඇවිත් කවුද විළාප ගහල අඬන්නෙ? තොපිට තිබුණෙ සිංදු කිය කියා නටන්ඩ නෙ. පළයව් යන්ඩ මෝඩ යක්කු!“

ඉතිං ආයෙමත් අරුන් දෙන්නා පාරට බැස්සා. ටික දුරක් යනකොට පාර අයිනෙ ගෙදරක මහ සද්දෙන් කතා බහක් ඇහෙනව. ඉතිං අරුන් දෙන්නත් ගියා ඒ ගෙදරට.

එතන ගෙදර ගෑණු මනුස්සයයි, පිරිමියයි ගජ රාමෙට වලියක්. දෙන්න ගහගන්ඩ ඔන්න මෙන්න. ඉතිං මේ මෝඩ කොල්ලො දෙන්නත් කලින් මගුල් ගෙදර කට්ටිය කියාපු විදිහට ම, අර රණ්ඩු වෙන දෙන්න වටේ සිංදු කිය කියා නටන්ඩ ගත්තා.

තප්පරයක් දෙකක් විතර මේ දෙන්න දිහා බලං හිටපු අර අඹු සැමි දෙන්නා, තමංගෙ රණ්ඩුව නවත්තලා, මුන් දෙන්නට හොඳටම තඩිබාන්ඩ පටං ගත්තා.

“අනේ මහත්තයා, නෝනා, අපිට ගහන්ඩ එපා. අපිට ඕනෙ උනේ ඔය දෙන්නා සතුටු කරලා කෑම ටිකක් ඉල්ලගන්ඩ...“ අර මෝඩ කොල්ලො දෙන්නා වැඳ වැටිලා කිව්වා.

“ඉතිං යකෝ! රණ්ඩු වෙන දෙන්නෙක් වටේ සිංදු කිය කියා නටපුහාම සතුටු වෙනවද? තොපිට තිබුණෙ අපි දෙන්නව සමාදාන කරන්ඩ මහන්සි වෙන්ඩනෙ. ‘හා හා... ඔහොම කරන්ඩ එපා. නෝනයි මහත්තයයි රණ්ඩු වෙන්න හොඳ නෑ...‘ වගේ දේවල් කියලා...“

ඒ උපදේසෙත් හොඳට හිතට ගත්ත කොල්ලො දෙන්නා ආපහු පාරට බැස්සා. පාර දිගේ ටික දුරක් යනකොට, මුන් දෙන්න දැක්කෙ මොකද්ද? කෙලිම්ම, ටූ රැටිෂ් බුල්ස් ටේකිං නේල්ස් අන්ඩර් අ ෆීවර් බුෂ් හෙවත්,  උණ පඳුරක් යට මී හරක් දෙන්නෙක් ඇණගන්නව.

මෝඩයො දෙන්නත් අර කලින් ලැබුණු උපදේසෙ හැටියට ම, රණ්ඩු වෙන දෙන්නා සමාදාන කරන්ඩ හැදුවා. “හා හා ඔහොම හොඳ නෑ. නෝනයි මහත්තයයි රණ්ඩු වෙන්න එපා...“ කියාගෙන මීහරක් දෙන්නා ඇණගන්න මැද්දට පැනපු දෙන්නා, මීහරකුන්ගෙ අං පාරවල් කාගෙන මැරිලා වැටුණා.

*    *    *

ඔය වගේ මෙලෝ අල බෝලයක් තේරෙන්නෙ නැති කොල්ලෙක් දවසක් කෑම හොයාගෙන කැලේ ගියා. එයාට හම්බුණා, උගුලක අහුවෙලා හිටපු වලි කුකුළෙක්. කොල්ලා වලිකුකුළව බේරගෙන, “අපේ ගෙදරට පලයං“ කියල අත ඇරියා. වලි කුකුළත් බොහොම හදිසියෙං ඉක්මණට ඉක්මණට දුවලා ගියා.

ඒ උනාට, කොල්ලා ගෙදර ඇවිත් බලනකොට වලි කුකුළා නෑ. ඉතිං එයා අම්මගෙන් ඇහුවා; වෙච්ච සිදුවීම විස්තර කරලා, “කෝ වලි කුකුළා?“ කියලා.

අම්මා අරූට හොඳට ම බැණලා, හති වැටුනට පස්සෙ කියල දුන්නා, “ආයෙ එහෙම ඔය වගේ දෙයක් දැක්කොත් පිහියෙන් ගහල කපාගෙන අරං වරෙන්“ කියලා.

ඊළඟ දවසෙ කොල්ලා කැලේට යද්දි දැක්කෙ වැලි හතු වගෙයක්. මූත් ඉතිං අම්ම කිව්ව වගේ පිහියෙන් ගහල කීතු කීතු කරලා අරගෙන ආවා.

එව්වා උයන්න බැරි තරම් පුංචි කෑලිවලට කැපිල තිබුණු නිසා, අම්මා කියලා දුන්නා; “ආයෙ මේ වගේ දෙයක් දැක්කොත් මුලින් ම උගුල්ලගෙන වරෙං“ කියලා.

ඊළඟ දවසෙ කොල්ලා දැක්කා ගස් බෙණේක තියෙන මී වදයක්. අනේ ඉතිං අහිංසක කොල්ලා, අම්ම කියපු විදිහට මුලින් ම උගුල්ලගන්න හිතලා, ගහට නැගලා බෙණේ ට අත දැම්මා. මී මැස්සො අර කොල්ලගෙ සරුවාංගේ එක හතර ට අනුපාතයට ඉදිමෙනකං ඇන්නා. 

තමංගෙ පුතාට වෙච්ච වින්නැහිය දැකලා අම්මට හොඳට ම දුකයි. ඉතිං වෙදකං කරලා, සනීප කරගත්තට පස්සෙ අම්මා කියලා දුන්නා; “ආයෙ එහෙම ඒ වගේ දෙයක් දැක්කොත්, ගිණි පන්දමක් හදාගෙන දුම් ගහලා ඉඳපන්...“ කියලා.

ඉතිං ඊළඟ පාර කැලේට යද්දි කොල්ලට හම්බු වුණා හාමුදුරු කෙනෙක්. අම්ම කියා දුන්න විදිහට ම කොල්ලා ගිණි පන්දමක් අවුලා ගෙන, හාමුදුරුවන්ට දුම් ගහන්න ගිහිං, සිවුරට ගිණි ඇවිළුණා.

හාමුදුරුවො ජබුක් ගාලා ඇලට වැඩම කරලා, ගින්න නිවාගෙන, අර කොල්ලගෙ පිට හරහට තදින් ම වදාරලා පන්සලට වැඩියා.

ඔය සිදුවීම අහපු අම්මා කිව්වා, “අනේ පුතේ. හාමුදුරු කෙනෙක් අඳුනගන්න පුළුවන් කහ පාට ඇඳුමෙන්. එහෙම කෙනෙක් දැක්කම මීට පස්සෙ දණ ගහල වැඳපන්“ කියලා.

ඉතිං ඊළඟ පාර කැලේ ගියාම කොල්ලට මුණ ගැහුණා කොටියෙක්. කොටියගෙ කහපාට ඉරි ඉරි හම දැක්කම කොල්ලා ඌට දණ ගහලා වැන්දා. කොටිය කොල්ලගෙ පිටට පැනලා, මරාගෙන කෑවා.

කයිකතන්දර 3 - තොවිල් කවි

කයිකතන්දර ගැන මගේ පහුගිය ලිපිවලින් හතර දෙනෙක් එකතු වෙලා කියන කවි, භරණ ගණිතයාගේ කවි, සිංහල මවුබස නොවුණු අයගේ සිංහල කවි සහ වස් / සෙත් කවි ගැන කතා කළා. මේ වතාවේ අපි කතා කරන්නේ තොවිල් සම්බන්ධ කවි කතන්දර වගයක්.

දකුණේ ප්‍රසිද්ධ යකැදුරෙක් හිටියා. එයා නටන්නත් බොහොම සමර්ථයි, ඊටත් වඩා හොරකමට සමර්ථයි.

වතාවක කරපු හොරකමකට මේ යකැදුරාට නඩුවක් වැටුණා. උන්දැ නඩුවට ගියේ නෑ. ඉතින් වරෙන්තු නිකුත් කළා. ඒ ගමන යකැදුරා ගමෙන් පැනලා ගිහිං, උන්දැ අඳුරන "පැටියා" කියන බෙර වාදකයගෙ ගෙදර නතර වුණා.

අවුරුද්දක් විතර ගියා. ඔය අතරෙ ළඟ ගමක මහ තොවිලයක් කරන්න මේ යකැදුරාට කතා කළා. දැන් ඉතින් නඩුව ගැන වැඩි කළබලේකුත් නැති නිසා බය ඇරුණු යකැදුරා ගියා මේ තොවිලෙට.

ඔය බව දැනගත්ත, යකැදුරාගෙ ගමේ ගම්මුලාදෑනියත් ආව තොවිලෙ තියෙන ගමට. ආව නමුත්, පිට ගමක්... පිට ගමක තොවිලෙට බාධා කරන්න ගියොත් හොඳට ම කන්න ලැබෙන නිසා, ගම්මුලාදෑනියා කල්පනා කළා, හැංගිලා ඉඳලා, තොවිලෙ ඉවර වෙච්ච ගමං යකැදුරා අල්ල ගන්න.

තොවිලෙත් ගජ රාමෙට කෙරෙමින් ගියා. මැද්දෙ හරියෙදි යකැදුරා දුම්මල ගහමින් මිදුල වටේ නටන්න ගත්තා. එක දුම්මල පාරකට එළිය වැටිලා, කෙහෙල් පඳුරක් අස්සෙ හැංගිලා උන්න ගම්මුලාදෑනියවත් පැහැදිලිව පෙනුනා.

ඒ ගමන යකැදුරා කියාගෙන ආව කවිය ඉවර කරලා, මෙහෙම දෙ පදයක් කිව්වා. 

එන රඟ එන රඟ නරකයි හැටියේ

ඒකට ගුරුකම කොහොම ද පැටියේ

බෙර ගහ ගහ හිටපු පැටියට මේ කවිය හොඳට ම තේරුණා. මොකද, එයත් දැක්කා කෙහෙල් පඳුර මුල හැංගිලා හිටපු අමුත්ත.

ඒ ගමන පැටියා උත්තර දෙ පදය කිව්වා:

පිදේනි අරගෙන උන් හිටි හැටියේ

යන්න ම පල යකූ ඒ ගිය හැටියේ

යකැදුරත් නැටුම ඉවර කරලා, පිදේනි තටුවත් අරං කැලේ පැත්තට ගිහිල්ලා, එහෙම්ම ම පැනලා යන්න ගියා.

*    *    *

බලි තොවිල් කරන යකැදුරෙක් දවසක් තමන්‌ගෙ ගෝළයත් එක්කරගෙන ‌බලි යාගයකට ගියා. ඒ යන අතර මග නයාවෙල කියන තැන දි මූණ ට මූණ හම්බුනා මරක්කල වෙළෙන්දෙක්. 

යකැදුරා වෙළෙන්දගෙන් ණයට ගත්තු පොඩි ගනුදෙනුවක් තිබුණා. මරක්කල වෙළෙන්දා ඒක මතක් කළා. යකැදුරා ගාව සල්ලි තිබුණෙ නෑ. 

"හෙට දෙන්නං මුදලාලි" යකැදුරා කිව්වා.

"යේක අරියන්නේ ගුරුන්නාන්සෙ. ඇමදාම එට එට කිය කියා මගාරිනවා." කියපු වෙළෙන්දා යකැදුරාගෙ තට්ට ඔලු ගෙඩියට ඇන්නා පොල් ටොක්කක්. යකැදුරාට "බුදු අම්මෝ" කියවුණා.

මරක්කල මනුස්සයා යන්ඩ ගියාට පස්සෙ යකැදුරා ඔලුවත් අත ගගා, ගෝලයට කිව්වා,

"උඹ මේ ගැන කාටවත් එහෙම කියන්ඩෙපා ඈ..." කියලා.

ගෝලයත් එකඟ වුණා.

"හැබැයි ගුරුන්නාන්සෙ, තොවිලෙට ගිහිං දිග කවි කියන්ඩෙපා ඈ. මට දිග කවි එකක්වත් මතක නෑ." ගෝලයගෙ කොන්දේසිය.

යකැදුරත් එකඟ වුණා.

ඔන්න ඉතිං අදාළ ගෙදරට ගිහිං, බලි අඹලා, තොවිලෙ පටන් ගත්තා.

යකැදුරා කවි කිය කියා නට නටා ගිහිං, දන්න සේර ම කොට කවි කියලා ඉවර වුණා. ඒ ගැම්මට ම යකැදුරා පටන් ගත්තා දිග කවියක් කියන්න.

සාව කුළේ ඉපිද අපේ - බෝසත් සසොබන - ඇඟ මස් දුන්නේ

තොවිල්වලදි, ගුරා කියන පදේ අනික් පදේ ගෝලය කියන්ඩෝනෙ. ඉතිං, තමන්ට වෙච්ච පොරොන්දුව මතක කරපු ගුරුන්නාන්සෙ ගැන මල පැනපු ගෝලය අනික් පදේ කිව්වා; 

னයා වෙලේ මරක්කලේ - ඇන්න කලේ ටොකූ - මරහඬ දුන්නේ

කියල.

*    *    *

යකැදුරෝ කීප දෙනෙක් ගියා එක තොවිලෙකට. තොවිලෙ කරන්න කලින් ඒ උදවියට ජයට ම කෑ ලෑස්ති කරල තිබුණා; තම්පලා හොද්ද, හා මස් එක්ක බත්.

යකැදුරෝ ටික බඩ දිගෑරෙන්ඩ කාලා, යාගෙ පටන් ගත්තා. රෑ දොගොඩහරි ජාමෙ විතර වෙද්දි, ගෙදර උදවිය එකා එකා වැටුණු වැටුණු තැන්වල නිදි.

ඒක දැකපු එක තක්කඩියෙක් කට්ටඬියෙක්ට මතක් වුණා ගෙදර වත්තෙ සරුවට වැවුණු අල කොටුවක්. උන්දැ කිව්ව සලයා කියන යකැදුරාට ඇහෙන්ඩ යාග කවියක්:

සලයෝ සලයෝ මුන් නිදි සලයෝ

පලයෝ පලයෝ අල හාරා පලයෝ

පලයෝ පලයෝ බබයත් එක්ක ම පලයෝ

අල හාරන දොස බලියට පලයෝ

ඒක ඇහුණු බඩ ජාරි යකැදුරෙක් කුස්සිය පැත්තට යන ගමං තව කවියක් කිව්වා:

දණ්ඩේ දණ්ඩේ තම්පල දණ්ඩේ

කන්ඩේ කන්ඩේ ඉඳගෙන හා මාලු කන්ඩේ

යන්ඩේ යන්ඩේ අරගෙන ගමට දුවන්ඩේ

හා මාලු කෑ දොස මේ බලියට යන්ඩේ

යුරෝ සංචාරය

ස්කොට් තෝමස් හෙවත් ස්කොටී, හයිස්කූල් හෙවත් උසස් විදුහලෙන් එළියට එන කොල්ලෙක්. ඔහු මොන අවස්ථාවක, මොන විදිහෙ දෙයක් කරයි ද කියලා වේලාසන කාටත් හිතාගන්න පුළුවන් විදිහෙ, අහිංසක සාමාන්‍ය කොල්ලෙක්.

ඒක ඔහුගෙ පෙම්වතිය ෆියෝනාට ගැළපෙන්නෙ නෑ. ඔවුන් ගේ උපාධි ප්‍රදානෝත්සව දිනයේ දී ඇය ඔහුගෙන් වෙන් වන බව ඔහුට කියනවා. ඇය කියන්නේ, තවදුරටත් වංචා කරමින් ප්‍රේම කරන්නට නොහැකි බව.

එදා උත්සවයේ දී ෆියෝනාගේ අනික් පෙම්වතා රොක් ගීතයක් ගයනවා. ඔහු එය පුද කරන්නේ ෆියෝනාට. ගීතයෙන් කියවෙනවා, "...ස්කොටී දන්නෙ නෑ. ෆියෝනාත් මාත් හැම සති අන්තයක ම හමු වී ජිඟිරි බිරිස් (මෙයට යෙදිය යුතු, චිත්‍රපටයට ගැළපෙන වචනය මෙතනට යොදා ගන්න හිතෙන්නෙ නෑ.) කරනවා..." ආදී විස්තර වගයක්.

හදවත බිඳුණු, උපහාසයට සහ නිග්‍රහයට ලක් වුණු ස්කොටී ඔහුගේ හොඳ ම යාළුවා කූපර් හැරිස් එක්ක එදා හවස කතා කරමින් ඉද්දි කියනවා, ඔහුගේ දුරස්ථ ජර්මන් මිතුරෙක් ගැන. ඔවුන් හමුවන්නේ අන්තර්ජාලයේ චැට් මඟින්. ජර්මන් මිතුරා ගේ නම මයික් (Mieke) ලෙසින් ස්කොටී උච්ඡාරණය කරගන්නේ. 

එතන දී කූපර් කියනවා, ගොඩක් ම යුරෝපීය පිරිමින් සමලිංගිකයන් බව. තව දිගට චැට් කරගෙන යද්දි, මයික් කියාවි "මම ඔබ හමුවෙන්න එන්නම්, " කියලා. ආන්න එතනදි පරිස්සම් වෙන්න ‌වෙනවා.

එදා රෑ ස්කොටී, මයික් එක්ක චැට් කරද්දී ඔහු සහ ෆියෝනා අතර සිදු වුණු දේ කියනවා. එතන දී ඔහුගේ දුක ගැන සංවේදී වන මයික් කියනවා, "මට ඔයා ගැන දුකයි. මම ඔයා හමුවෙන්න එන්නම්..." කියලා.

කූපර් ගේ අනතුරු ඇඟවීම මතක තිබුණු ස්කොටී මයික් ට බැණ වැදී, "ආපහු ඔබ එක්ක සබඳතා තියාගන්න කැමති නැති" බව කියමින් චැට් එක අවසන් කරනවා.

ස්කොටී ගේ මල්ලි ඔහුට පහුවදා උදේ පැහැදිළි කරනවා, ජර්මන් නම් උච්ඡාරණය කරන නිවැරදි විදිහ. ඔහුට අනුව, ස්කොටී චැට් කර තියෙන්නේ මයික් සමඟ නොවේ මීකා නම් සුරූපී කෙල්ලක් සමඟ.

නමුත් ස්කොටී ප්‍රමාද වැඩියි. මීකා ඔහු සමඟ චැට් කිරීම නතර කරලා. 

ඉතින් ස්කොටී ත් කූපර් ත් ඇමරිකාවේ ඉඳන් ජර්මනියට යන්න පිටත් වෙනවා, මීකා හමු වෙන්න. ඔවුන්ගේ තවත් මිතුරන් දෙන්නෙක් වන ජෙනී සහ ජේමී නම් නිවුන්නුත් ඔවුන් සමඟ මේ ගමන යනවා. ඒක සෘජු ගමනක් නෙවෙයි. එංගලන්තය, ප්‍රංශය, නෙදර්ලන්තය, ස්ලොවැකියාව හරහා ඔවුන් ජර්මනියට එනවා.

ඒ අතර යුරෝ සංචාර ගැන විශේෂඥ දැනුමක් ඇති ජේමී ළඟ ඇති ඔවුන්ගේ මුදල් සහ ටිකට් පත් නෙදර්ලන්තයේ දී සොරකම් කෙරෙනවා.

සංචාරකයෙකුට ලැබිය හැති හැම නරක අත්දැකීමක් ම ලබන මේ සිවු දෙනා ස්ලොවැකියාවට එද්දී අතේ ඉතිරි වන්නේ සත කිහිපයක් පමණයි.

ජර්මනියට ආ පසු ඔවුන් ට මීකා හමු වන්නේ නැහැ. ඇය සිත් තැවුලෙන් වතිකානුවට පිටත් වී ගිය බව ඇගේ පියා දන්වනවා.

ඇය සොයාගෙන වතිකානුවට යන ස්කොටී සහ මිතුරන් ට ඇය හමු වන්නට කලින් තවත් අනපේක්ෂිත හාස්‍යජනක සිදුවීම් ගණනාවකට මුහුණ දෙන්නට සිදු වෙනවා.

මේ කියා ඇත්තේ මිහිරි පළතුරු ගෙඩියක ලෙල්ල වැනි පිටස්තර නීරස විස්තර ටිකක්. හැබෑ රසය ගැන පොඩි හෝඩුවාවක් ට්‍රේලරයෙන් බලා ගන්නට පුළුවන්.

යුරෝ ට්‍රිප් 2004 දී එළි දැක්වුණු හාස්‍ය රසයෙන් පිරුණු ලිංගිකත්වයත් ස්පර්ෂ කරන තරුණ චිත්‍රපටයක්. රසවිඳින්න ටොරන්ට් එක මෙතනින්. 

ඔසිමැන්දියස්

(ෂෙලී නමැති ඉංග්‍රීසි කවියාගේ කවි සංකල්පනාවක් විකාසනය කිරීමෙන් සැකසිණ)

රජුන් හට ද රජකම් කළ අසම සම

ඔසිමැන්දියස් වෙමි මම ලොව පතළ නම

සුරුකම් මගෙ බලව් තෙපි දුබලයිනි හැම

යන මේ වදන් විය අඩිතාලමෙහි එම

(ඔසිමැන්දියස් - ෂෙලී).

සියුම් වැල්ලෙන් සැදීගත් වැලිතලය පෙනෙන තෙක් මානයේ පැතිරී තිබිණ.

නිල් අහස් කුසෙහි තැනින් තැන පා වෙන, සුදු හංසයන් වැනි වලා පටල අතරින් පෙරී එන ළහිරු රැසින් වැලිතලය නෑවෙයි.

විටින් විට සුළං පහර සැඬ වෙයි. එවිට වැලි රැලි නැඟී විසිරී පැතිරෙයි.

මුළු පරිසරය ම නිහඬ බවක ගිලී සිටී.

සැරයටියක් අතින් ද, හිස් වැස්මක් හිසින් ද ගත් දේශාටකයා, කිසිදු බියක් සැකක් පැකිළීමක් නැති ව ඉදිරියට ම ගමන් කරයි. තිර අදිටනක් හා බලාපොරොත්තුවක් ඔහු තුළ ඇති බව ඔහුගේ බැල්ම කියා පායි.

කෙමෙන් දැඩි වන හිරු රැස්, දේශාටකයාගේ දිරිය බිඳලන්නට සමත් නොවූයේය.

දේශාටකයා තිර අදිටනින් ගමන් කරන්නේ, වරක් සිය විකුම් පැරකුම් බලයෙන්, තද තෙදින්, ලොව කැළඹූ, සතුරු හද වෙවුල් වූ මහා අධිරාජයෙකු වෙනුවෙන් නැංවුණු විශාල පිළිරුව නැරඹීමේ අදහසිනි.

එකල මේ අධිරාජයාගේ කිතු ගොස ලොව කම්පා කරමින් පැතිරී ගියේය.

ඔහුගේ තෙද ගින්නෙන්, සතුරු හදවත් තැවී දැවී ගියේය.

ඔහුගේ සැහැසිකම්, කුරිරු ගති පැවතුම් නිසා, සතුරන් පමණක් නොව, මිතුරෝ ද, නිබඳ වෙවුලුම් ගත් හදවත් ඇති ව කල් ගෙවූහ.

රාජ සභාවේ කවියා විසින්, සුලලිත පද මාලාවෙන් විසිතුරු කොට බඳනා ලද ප්‍රශස්ති කාව්‍ය, වන්දිභට්ටයන් විසින් ගායනා කරනු ලැබිණ.

සුර ළඳුන් සදිසි පුරවමියෝ, අධිරාජයාගේ රන් සුහසුන දෙපස සිට හිම ගිරි ගඟුලැල්ලේ පැහැය ගත් සෙමෙර වල් විදුනාවෙන් ඔහුට පවන් සැලූහ.

දේශාටකයා අධිරාජයාගේ දැවැන්ත පිළිරුව ඉදිරියට පැමිණියේය.

විසිතුරු වේදිකාවක් මත ඉදි කරනු ලැබූ දැවැන්ත පිළිරුව නැරඹීමට ඔහු ඇස් නැගීය.

දැවැන්ත පිළිරුව බඳින් කැඩී ගොස් තිබිණ. ඉතිරි වී ඇත්තේ බඳින් පහළ කොටස පමණකි. පිළිරුවේ යෝධ පා යුවළ දුටු දේශාටකයා ගේ හදේ සැල්මක් ඇතිවිණ.

පිළිරුවේ හිස වැලිතලය මත වැටී තිබිණ. දේශාටකයා විමසුම් ඇසින් පිළිරුව දෙස බැලුවේය.

වේදිකාවේ කොටන ලද අකුරු පෙළක් ඔහුගේ නෙත් ඇද ගත්තේය.

"මම වෙමි මුළු ලොව දිනු ජගතා"

දේශාටකයා මුහුණ බිමට හරවා ගෙන සිතිවිල්ලෙන් පසු වෙයි. ඔහු මඳ වේලාවක් දෙනෙත පියා ගෙන, සුළං පහරට කන් දීගෙන සිටියි. සුළඟ සමග මුසු වූ ගීත රාවයක් ඔහුට ඇසෙයි.

මම වෙමි මුුළු ලොව දිනු ජගතා

මම වෙමි රුපු දප බිඳි සමතා

තෙද බල ඇති සතුරන් එඩි බින්දා

ලොව හැම තැනකම දිය දද බන්දා

රුපු සිරසෙහි පා නිය රැස් රන්දා

මම වෙමි මුළු ලොව දිනු නරනින්දා

ඔහු දෙනෙත විදහා දෙපස බලයි.

සුළඟ සාවඥ ලෙස සිනාසුණේය. එහි දෝංකාරය මුළු ‌වැලිකතර වසාගෙන පැතිරී ගියේය.

සුළං රැලි නැගෙමින්, වැලි රැලි පැතිරෙන්නට විය. පිළිරුවේ හිස වැල්ලට යට වී ඇත.

කාලය ගෙවී ගොස්ය.

දේශාටකයා නැව් තොට බලා ගමන් කරයි.

ගමන් මග දිගය.

අහසේ හිරු මැකෙයි.

සැඳෑ අඳුර පැතිරෙයි.

අහසේ තරු නැගෙයි.

එදා රජිඳුගේ තෙදින් සැලුණු තරු අද සාවඥ ලෙස සිනාසෙති'යි දේශාටකයා ට සිතිණි.

පර්සි බිෂේ ෂෙලී

7 වන ප්‍රමාණයේ මවුබස කියවීම් පොතක ඇතුළත් පාඩමකින්...

මෙය ගැන සඳහනක් නිදහස් සිතුවිලි බ්ලොගයේ රවි සහ රසික විසින් සටහන් කර තිබුණි.

කයිකතන්දර - 2 කොටස - වස් / සෙත් කවි

බොරලැස්ගමුවේ ජී. එච්. පෙරේරා ගේ කයි කතන්දර පොතෙන් තවත් කවි ටිකක් අරගෙන ආවා. මගෙ කලින් ලිපියෙන්, දෙමළ මවුබස කරගත් මරක්කල සහ දෙමළ උදවියගෙ සැහැල්ලු කවි ටිකක් පළ කළා. ඒවා ගැන හිනාවුණාට, සිංහල මවුබස කරගත්ත උදවියගෙ කවි ඇහුවහම ඊට හතයි. මේ පහළින් තියෙන්නෙ ඒ වගේ කවි කීපයක්.

අන්දිරිසා තරුණ වෙළෙන්දෙක්. උන්නැහැ මනමාලියක් කැන්දං ආවට පස්සෙ මාස කීපයක් වෙළෙඳාමට යන්නෙ නැතුව ගෙදර හිටියා. එයාගෙ අම්මට ඒ ගැන හරි කේන්තියි. අලුත් ලේලි ආවට පස්සෙ තමංගෙ පුතා ඇඹලයා වගේ ගෙට ම වෙලා ඉන්න එක ගැන.

ඉතිං අම්මගෙ වදේටයි, මාස කීපයක් වැඩක් නැතුව සිටීමෙන් අහේනියට පත් වුණු නිසායි, අන්දිරිසා ගියා උඩරට උඩිස්පත්තුව කියන පළාතට, වෙළෙඳාමට. ඒ අතරෙ අලුත් ලේලි ට අලුත් විකල්පයක් හම්බවුණා. එයා ආවෙ හරංකහපිටියෙ ඉඳලා. තමංගෙ පුතා ඇඹලයා කරගත්ත එක ගැන හිතේ කහට තියාගෙන හිටිය අම්මත්, මේ සම්බන්ධෙට පොඩි තල්ලුවක් දුන්නා.

ඉතින් අන්තිමේ මාස දෙක තුනකින් අන්දිරිසා ගෙදර එනකොට, භාර්යාව නෑ. අසල්වැසියන්ගෙනුත් සමහර තොරතුරු මේ ගැන එයාට දැනගන්න ලැබුණා. හොඳට ම කේන්ති ගිය අන්දිරිසා, කොළයක් අරගෙන මේ කවිය ලියලා ඇඳේ වියනෙ එල්ලුවා...

උඩිස්පත්තුවේ මම වෙළෙඳාමෙ ගියා

ගෙදර ඇවිත් බැලු කොට මගෙ ගෑණි නැහෑ

අපෙ අම්මත් මේකට උපකාර කළා

හරංකහපිටිය දුටුවොත් මරඤ්ඤා

*    *    *

අබංචියා කියා තරුණයෙක් හිටියා. හොඳ ට ඇහැට කණට පේන, කඩවසම් කොල්ලෙක්. (නම ලස්සන නැති උනාට). ගමේ ගෑණු ළමයි සෑහෙන්න මෙයා ගැන හිතේ තියාගෙන උන්නා. ඒ අතරින් අබංචියාගේ හිත ගත්තේ, දොච්චො හාමි ගෙ දුව ඉසබෙලා. එයා අනික් ගෑණු ළමයිට වඩා ලස්සනයි. ඉතින් අබංචියත් ඒ ගෙදර නිතර යන එනව.

ඔය සම්බන්දෙ ගමේ අනික් උන්ගෙ ඊර්ෂ්‍යාවට හේතුවක් උනා. කඩපිලේ, නාන ළඳේ, බණ මඩුවෙ... ඔය වගේ පොදු තැන් වල මේ ගැන කට කතා පැතිරුණා.

ලැජ්ජ බය හැදුණු නමියා අබංචියා මේවට කැමති නෑ. ඌ කාටත් නොකියා ගමෙන් පිටවෙලා යන්න ගියා.

ඒකෙන් හොඳට ම දුක් වුණේ ඉසබෙලා. එයා පුළුවන් තරම් ආරංචි හොයලා බැලුවා, අබංචියා ගැන. අංජනං බැලුවා, වෙලාවල් බැලුවා, ඒ කිසිම දෙයක් හරි ගියෙ නෑ.

අන්තිමේ තමන් දන්න විදිහට සෙත් කවියක් ලියලා, දවස් හතක් ගොම්මං වෙලාවට පාන පත්තු කරලා, සෙත් කවිය කිව්වා.

මෙන්න මෙහෙමයි ඒ සෙත් කවිය...

උඹයි මායි මෙහෙම ඉන්න කොට

වටින් පිටින් ඉන්න සෙනඟට

අනුංගේ කීමකට

අබංචියෝ හඳ පානේ වර ගමට

කවි කියන්න පටන් ගෙන අට වෙනි දවසෙ අබංචියා ගමට ආවා.

*    *    *

මිහිරිපැන්නේ ධම්මරතන හාමුදුරුවෝ ප්‍රසිද්ධ කවිකාර උන්නාන්සෙ කෙනෙක්. එතුමාගෙ පන්සලට නිතර ආ ගිය කෙනෙක් තමා, දුම්බර විදානෙ කියන විහිළු නමින් හැඳින්වුණු මෝඩ පහේ තරුණයා. එයා ගෙන් හාමුදුරුවන්ට බේරුමක් තිබුණෙ නෑ, සෙත් කවියක් හදල දෙන්න කියලා. නිතරම වද කළා. 

දවසක් හාමුදුරුවො තල් පතක් අරගෙන මේ කවිය ලියලා දුන්නා උන්දැට... 

බැකිසි බකුසාණේ

කරවැල් මහ කොකාණේ

දිය ගැරඬියාණේ

රකිව් දුම්බර මහ විදානේ

*    *    *

ලීයක් කපන්ඩ හරි, අලෙයක් හාරන්ඩ හරි, ඔය මොකක් හරි වැඩකට කැලේට ගිය මනුස්සයෙකුට බෝ පැලයක් දකින්න ලැබුණා. සැබෑ බෞද්ධයෙක් විදිහට ප්‍රීතියෙන් පිනා ගහිං උන්දැ, එතන එළි පෙහෙලි කරලා, වටේ වැටක් එහෙම ගහලා ගෙදර ගියා. පස්සෙ පස්සෙ දවස් කීපයකට සැරයක් එතනට ඇවිත්, බෝ පැලේ ට වතුර දාන්නයි පෝර දාන්නයි ගත්තා. කාලයක් යද්දි බෝ පැලේ සරුවට වැවුණා. පස්සෙ පස්සෙ අර මනුස්සයා දවස ගානෙ උදේ හවස ඒකට මල් පහන් පූජා කරන්නත් පටං ගත්තා. තමංගෙ ජීවිතේටත් වඩා එයා බෝ පැලේට ආදරේ කළා.

දවසක් පාන්දර ගිහින් බලනකොට, අලියෙක් කලින්දා රෑ ඇවිත් බෝ ගහේ අතු කඩලා, කොළ කාලා, පොත්තත් හූරගෙන කාලා, බෙටිත් දාලා ගිහිං තිබුණා.

එවෙලේ අර මනුස්සයට අලිය අහුවුණානං නැට්ට පිටිං ගිලින්න තරම් කේන්තියක් ආවා. එහෙමම ආපහු හැරිලා ගෙදර ආපු උන්දැ, මෙන්න මේ කවිය ලියා ගෙන ගිහිං බෝ පැලේ දණ්ඩෙ එල්ලුවා.

ගුවන පිරීලා අරණේ වැඩ ඉන්නේ

අරණ හැම තැනම ගුවනින් පිරීලා

මෙතෙක් කලක් මම සැපසේ ඇති කෙරුවා

ඇයි සිරිමා හාමුදුරුවනේ,

දලුත් නැතුව - කොළත් නැතුව - අතුත් නැතුව - පොතුත් නැතුව - ලෙලිත් නැතුව - මුලුත් නැතුව - අලියත් නොමර - නිකම්ම නියවා ගෙන වැඩ ඉන්නේ

(මේක සවුදම් ශෛලිය වෙන්ඩැති?)

*    *    *

මැයි නෝනා තමන්ගෙ මනුස්සයට ආදරේ ඇති ස්ත්‍රියක්. එයාගෙ මහත්තෙය ජේමිස් සිංඤෝ. ඒ දෙන්නට පුතෙකුත් ඉන්නව. පුතාට අවුරුදු පහක් තරම වෙනකල් දෙන්නා දෙමාල්ලෝ රන් රස සේ එකට හිටියා. ඔය අතරෙ අහල පහල ගෙදරක හොර මායියෙක් ජේමිස් සිංඤොට සෙට් වුණා.

දැන් ඉතින් ජේමිස් සිංඤො ගෙදර එන්නෙ ඉඳ හිටලා. ඒ ආව වෙලාවලත් මැයි නෝනත් එක්ක රණ්ඩුවක් අල්ලනව.

ඉතින් මැයි නෝනා ගොඩක් දේවල් කරමින් උත්සාහ කළා, තමුංගෙ මනුස්සයව යහ මඟට ගන්ඩ. නෑදෑ වැඩිහිටියො ලවා අවවාදත් දුන්නා. ඒවයින් වුණේ ගුටි බැට තව ටිකක් වැඩි වෙන එක.

අන්තිමේ මැයි නෝනා කවියක් හදලා, තමන්ගෙ පුතාට පාඩම් කෙරෙව්වා. හොඳටම පාඩම් වුණාට පස්සෙ, ළමයට කිව්වා තාත්ත ගෙදරට ආවම මේ කවිය කියන්ඩ කියලා.

ඉතින් ඊළඟ දවසෙ ජේමිස් සිංඤො ගෙදර ආව වෙලාවෙ පුතා අර කවිය කිව්වා. එතනිම්ම ජේමිස් සිංඤොගෙ දුශ් චරිතය නතර වුණා. කාට හරි ප්‍රයෝජනයක් වෙතොත් කියලා පහතින් තියෙනව, ඒ කවිය.

ජේමිස් සිංඤෝ මගෙ මිතුරේ අහපන්න

මැයි නෝනව කණවැන්දුම් නොකරන්න

කන්න අඳින්නත් හරි හැටි දීපන්න

ඇයි තාත්තෙ මැයි නෝනව අත් ඇරියේ

පුංචි මෆිට් මෙනවිය, පැන්ස හයේ සිංදුව සහ වී විලී වින්කී - ළමා කවිවල අඳුරු ඉතිහාසය

ආයෙම පාරක් අපි හොඳින් ම දන්නා ළමා කවි කීපයක ඉතිහාස කතාව හොයාගෙන ආවා. 

පළමුවෙන් ම, පුංචි මෆිට් ගෑණු ළමයා.

මෙන්න කවිය:

පුංචි මෆිට් මෙනවිය

උස් තණ ගොඩැල්ලක (සමහර අය කියන විදිහට කකුල් තුනේ බංකුවක) වාඩි වුණා

ඇගේ මුදවපු කිරි සහ මෝරු කමින්

මකුළුවෙක් ඇවිල්ලා

ඇගේ පසෙකින් වාඩි වෙලා

පුංචි මෆිට් මෙනෙවිය බයකරලා එළෙව්වා

මේ කවියෙන් කියවෙන්නේ දොස්තර තෝමස් මෆිට් (1553 - 1604) සහ ඔහුගේ දුව (සමහරු කියන විදිහට සුළු දියණිය) වන පේෂන්ස් මෆිට් ගැන.

දොස්තර මෆිට් ගේ කාලයේ මිනිස්සු විශ්වාස කළා, සෙම්ප්‍රතිෂ්‍යාව වගේ ‌සමහර රෝග සුව කරන්න මකුළුවන්ට පුළුවන් කියලා. සමහරු මකුළුවෙක් ඇතුල් කළ බීජ ඇටයක් තමන්ගේ ඇඳුමේ පළඳගෙන සිටීම කළ අතර, තවත් සමහරු මකුළුවන් බටර්වලින් ආවරණය කර ගිල්ලා.

දොස්තර මෆිට් තමන්ගේ දුව අසනීප වුණු විට ඒ විදිහෙ ප්‍රතිකාර කරලා, ඒ විශ්වාසය ගැන පර්යේෂණ කරන්න ඇති කියලා විශ්වාස කරනවා. 

පැන්ස හයේ සිංදුව

මේ කවිය ඇත්තට ම සංඥා භාෂාවකින් ලියපු මුහුදු කොල්ලකාරයන්ගේ පණිවුඩයක්. මෙන්න කවිය:

පැන්ස හයේ සිංදුවක් ගයන්න

රායි පිරුණු මල්ලක්,

හතරකුත් විස්සක් කළු කුරුල්ලන්

පයි එකකට දාලා පිළිස්සුවා

පයි එක විවර කළාම,

කුරුල්ලො ගායනා කරන්න පටන් ගත්තා;

ඒක රසවත් දීසියක් නෙවෙයිද

රජෙක් ට ඉදිරිපත් කරන්න?

රජු හිටියා විසිත්ත කාමරේ,

ඔහුගේ සල්ලි ගනිමින්;

රැජිණ හිටියා කුස්සියේ,

පාන් සහ පැනි කමින්;

සේවිකාව හිටියා අංගනයේ,

රෙදි වනමින්;

පුංචි කළු කුරුල්ලෙක් ඇවිත්

කෙටුවා ඇගේ නහයට.

මේ කවිය සුප්‍රකට කපිතන් කළු රැවුළා හෙවත් කැප්ටන් බ්ලැක් බියර්ඩ් නම් මුහුදු කොල්ලකාරයා, තමන්ගෙ නැවට නැවියන් බඳවා ගන්නට ප්‍රසිද්ධ කරපු පණිවුඩයක්. මුහුදු කොල්ලකාරයෙකුගේ සතියක වැටුප වුණේ, පැන්ස හයක් සහ රායිවලින් පෙරන ලද විස්කි කුලාවක්. කළු කුරුල්ලන් කිව්වේ කළු රැවුළාගේ නැවියන්ට. පයි එක ලෙසින් හැඳින්වුණේ ඔවුන්ගේ නැව.

කළු රැවුළාගේ සාමාන්‍ය ඉළක්කය බවට පත් වුණේ රාජකීය නාවුක හමුදාවේ නැව්. ඒ අනුව, කළු කුරුල්ලන් පිරුණු පයි එකක්, රජු ඉදිරියට පමුණුවන්න බොහොම අගනා "දීසියක්" හැටියට පෙනෙන්න පුළුවන්.

පරණ ඉංග්‍රීසි කියමනක් තමයි, "හැම ආකාරයකම පුදුමයන් පයි එකක් තුළින්...". ඒක කපිතන් කළු රැවුළා ගොඩක් වෙලාවට යොදාගත්ත උපක්‍රමයක්. ඔහුගේ නැවක්, විපතට පත්වුණු, එහෙමත් නැත්නම් කුණාටුවකට අසුවී අතරමං වුණු නැවක් විදිහට පෙනෙන්නට ඉඩ හරින එක. ඒ ළඟින් යන වෙළෙඳ නැවු හෝ වෙනත් මුහුදු කොල්ලකාර නැවු, ඒ නැවට පිහිට වෙන්නට හෝ ඒ නැවේ ඇති දේ කොල්ල කන්න ආ විට, ඒවාට පහර දී අල්ලා ගැනීම තමයි ඒ උපක්‍රමය.

"රජු හිටියා විසිත්ත කාමරයේ - සල්ලි ගනිමින්" යන පදයෙන් කියවෙන්නේ කපිතන් කළු රැවුළා සතුව මුදල් ඇති බව. "රැජිණ" යන්නෙන් අදහස් කළේ ඔහුගේ "ඈන් රැජිණගේ පළිගැනීම" (Queen Anne's Revenge) නම් නැව. එය වරායක නැංගුරම් ලා තිබීම සහ ආහාර පාන ආදිය පටවා ගැනීම, රැජිණ පාන් සහ පැනි කෑමෙන් හැඟවෙනවා.

අංගනය කියා හැඳින්වුණේ කැරොලයිනා සිට කැරිබියන් දක්වා මුහුද. මෙහෙකාරිය ලෙස අදහස් කෙරුණේ ඉළක්කගත නැව තිබූ තැන. රෙදි වනමින් සිටීම මඟින්, එම නැව් රුවල් ඔසවා යාත්‍රා කරමින් හෝ යාත්‍රා කිරීමට සූදානමින් ඇති බව හැඟවුණා.

තවත් සමහරෙක් කියන විදිහට, මේ කවිය අටවන හෙන්රි රජු, පූජකාශ්‍රම තහනම් කිරීම සමඟ සම්බන්ධ වෙනවා. කලින් ලිපියේ ජැක් හෝනර් ගේ කවියේ කතාවම...

ඒ අනුව, පුංචි කළු කුරුල්ලන් මගින්, අට වන හෙන්රි රජු වෙත නත්තල් පයි එකක් හැදූ පූජකාශ්‍රමවල පූජකයන් හැඳින්වුණා. පයි එක ඇතුළට මන්දිරවල ඔප්පු ඇතුළත් කිරීම, පුංචි කළු කුරුල්ලන් පයි එකෙන් මතු වීම සංකේතවත් කෙරුණා.

තවත් සමහරුන් කියන්නේ, අර එළදෙන හඳට උඩින් පැනීම කවියේ සඳහන් ඉතිහාසයට මේ කවියත් සම්බන්ධ බව. වැඩිමනත් ම දෙවෙනි කොටස. එහි, රජු අට වන හෙන්රි වූ අතර, රැජිණ යනු ඇරගොන් හි කැතරින් රැජිණයි. මෙහෙකාරිය, රජු පසුව විවාහ කර ගත් ඈන් බෝලීන් වුණු අතර, ඇගේ නහයට කෙටීමෙන්, ඇය පසුව හිස ගසා දැමුණු වග සංකේතවත් කරනවා.

තවත් සමහරුන් ගේ අදහස, කළු කුරුල්ලන් විසි හතරෙන් පැය විසි හතරත්, රජු සහ රැජිණ පිළිවෙලින් ඉර හා හඳත්, සංකේතවත් කරන බව.

වී විලී වින්කී

ළමයින් රෑ අට වෙනකොට ඇඳට යවන්න අතීතයේ දෙමාපියන් හදාගත්ත සංකල්පයක් තමයි මේ වී විලී වින්කී. ඔහු මුල් කාලයේ දී නපුරු අවතාරයක්. මේ තියෙන්නෙ ඊට සම්බන්ධ කවිය.

වී විලී වින්කී

නගරය පුරා දුවනවා

උඩ තට්ටුයි යට තට්ටුයි පුරා

ඔහුගේ රෑ අඳුම පිටින්

ජනෙල්වලට ගහමින්

අගුල් තුලින් කෑ ගහමින්

"ළමයි ඔක්කොම ඇඳට ගිහින් ද?

දැන් වෙලාව අටයි"

දෙමාපියන්, ළමයින් නිදි කරවන්නට යොදාගත්ත සංකල්පයක් වුණත්, මේ කවියේ ඉතිහාස කතාවක් තියෙන බව එක තැනක කියවන්න ලැබුණා. ඒ විල්හෙල්ම් වින්ක්ලර් නම් පුද්ගලයා ගැන.

ඔහු ගේ රාජකාරිය වෙලා තියෙන්නේ, රාත්‍රියේ නගරය පුරා සැරි සරමින්, ළමයින් ඇල්ලීම. මේ; අනාථ ළමයින් හෝ ගෙවල්වලින් පැනලා ගිහින් වීදියේ නිදාගත්ත ළමයින්. මේ ළමයින් අල්ලාගෙන ඔහු අනාථ නිවාසවලට හෝ වර්ක් හවුස් නම් ආයතනවලට සැපයීම කළා. ඒ වෙනුවට ඔහුට යම්කිසි මුදලක් ලැබුණා.

සමකාලීනව සහ පසුකාලීනව ඔහු ගැන කියමින් ළමයින් බය කර ඇඳට යවන්නට දෙමාපියන් පුරුදු වුණු බව හිතන්නට පුළුවන්. 

මේ කතාව තහවුරු වෙන ඉතිහාස සාධක සොයාගන්න ලැබුණේ නම් නැහැ.

මූලාශ්‍ර

https://middlestown.accordmat.org/wp-content/uploads/sites/4/2020/04/The-Truth-About-Little-Miss-Muffet_-Text.pdf

https://www.theguardian.com/notesandqueries/query/0,5753,-26667,00.html#:~:text='Sing%20a%20Song%20of%20Sixpence,the%20'pie'%20his%20ship.

https://interestingliterature.com/2018/10/a-short-analysis-of-the-sing-a-song-of-sixpence-nursery-rhyme-origins-history/

https://www.snopes.com/fact-check/pirates-sing-song-sixpence/

https://www.straightdope.com/21343044/what-s-the-nursery-rhyme-sing-a-song-of-sixpence-all-about

https://medium.com/linguist/sing-a-song-of-sixpence-9beff05cf2f0

https://www.worldanvil.com/w/wfrp-fragile-alliances-didz/a/wee-willy-winky-article?preview=true?

පිටස්තරයාගේ වාර්තාව 3 - විශ්වාස

මගේ පහුගිය වාර්තාවක සඳහන් වුණු හැටියට මේ ග්‍රහලෝකයේ ඉන්නා බුද්ධිමත් ජීවීන්ගේ චර්යාවන් එකිනෙක සියුම් ව පරීක්ෂා කර වාර්තා කරන්නැයි උපදෙස් ලැබී තිබුණි. ඒ අනුව, මේ වාර්තාවෙන් මේ කියන බුද්ධිමත් ජීවීන් ගේ විශ්වාස ගැන වාර්තා කරමි.

මේ ජීවීන් විශ්වාස කරන බොහෝ දේ තිබෙන අතර, ඒවා හැම එකක් ම වාගේ ඇත්තට ම නොපවතින, එහෙමත් නැත්නම් පවතින බව තහවුරු කරගන්නට බැරි කාරණා වේ. ඒ වගේ ම ඒවා කීපයක් එකට පටළැවී, එකට ක්‍රියාත්මක වෙන දේවල් ය.

එයින් ලොකු ම එක වන්නේ, අයිතිවාසිකම් ය. මේ ජීවීන් විශ්වාස කරන්නේ, හැම ජීවියෙකුට ම මේ ග්‍රහලෝකය මත ජීවත් වෙන්නට අයිතියක් තියෙනවා කියා ය. එහෙම උනත්, බුද්ධිමත් ජීවීහු උන්ගේ උවමනා එපාකම් අනුව අනික් ජීවීන් උපද්දවීම, පවත්වාගෙන යාම සහ මරා දැමීම කරති. ඒ වගේ ම නීති සහ ආගම් නමින් හඳුන්වන විශ්වාසයක් මගින් ඒ චර්යාවන් පාලනය කරන්නේ නැති නම්, බුද්ධිමත් ජීවීහු ම තම තමන් ම මරා දැමීම කරති. 

මේ විශ්වාසයේ තවත් පැත්තක් වන්නේ, හැම බුද්ධිමත් ජීවියෙකුට ම මේ ග්‍රහලෝකය මත තියෙන දේවල් සමානව අයිති බව ය.

අයිතිවාසිකම් කියන විශ්වාසයේ භාවිතය මේ කාරණාවේ දී වැදගත් වේ. මේ විශ්වාසය භාවිත කරන්නේ පාලකයන් කියනා කොටස ය. අනික් බුද්ධිමත් ජීවීන් සමූහයක්, දහස් ගණනකටත් වඩා වැඩි පිරිසක් එකමුතු , තමන් ගේ නායකත්වය යටතේ එක ඉළක්කයක් කරා මෙහෙයවන්නට පාලකයන්ට මේ විශ්වාසය උපයෝගී වේ. ජීවීන්ගේ අයිතිවාසිකම් රැක ගන්නට සහ දියුණු කරන්නට ඇති උවමනාවක් පෙන්වමින් පාලකයන් බවට තමන් පත් කරවීමට මේ නායකයෝ අනික් ජීවීන් මෙහෙයවති.

එහෙම පත්වන නායකයන්, අනික් බුද්ධිමත් ජීවීන්ගේ අයිතිවාසිකම් ගැන කතා කරන නමුත්, වඩා උනන්දු වන්නේ පාලකයන් හැටියට තමන්ගේ සැප පහසුව සහ පරිභෝජනය මනාව පවත්වාගෙන යාම ගැන ය.

ඒ වගේ ම මෙතනට සම්බන්ධ වෙන තවත් විශ්වාසයක් වන්නේ සීමා ය.

මේ ග්‍රහලෝකයේ බුද්ධිමත් ජීවීන් වාසය කරන්නේ ගොඩබිම ප්‍රදේශවල පමණි. ඒ ගොඩබිම ප්‍රදේශ බුද්ධිමත් ජීවීන් විසින් රටවල් යැයි මායිම් නියම කරගෙන වෙන් කර ඇත. ඒ රටවල් පාලනය කරන්නට රාජ්‍ය කියා ජාතියක් ඇති අතර, ඒ රාජ්‍යවල ඉන්නා බුද්ධිමත් ජීවීන් කාලෙන් කාලෙට තම තමන් දරණ විශ්වාස අනුව තම තමන්ගේ නායකයන් පත් කර ගනිති.

ඒ වගේ ම අසල්වැසි රටවල් සමග විටින් විට යුද්ධ කියා ජාතියක් කරති. එතන දී අර මුලින් සඳහන් කරන ලද අයිතිවාසිකම් ගැන කිසිදු තැකීමක් නොකර, එකිනෙකා මරා ගනිති. ඒ විදිහට මරා ගන්නට පවා බුද්ධිමත් ජීවීන් පොළඹවන්නට අර කියන ලද විශ්වාසයන් ඉවහල් වේ. ව්‍යාප්තවාදය, බෙදුම්වාදය, ජාතිකත්වය, වාගේ විශ්වාසයන් මෙසේ කණ්ඩායම් මෙහෙයවීමට භාවිත වෙන අතර, මේවාත් අර මුලින් කී අයිතිවාසිකම් නම් විශ්වාසයේ ම අතුරු කොටස් වේ. 

ජන වර්ග කියා විශ්වාසයක් ද පවතින අතර, එය මුල් කරගෙන අර ඉහත කී ජාතිකත්වය, ව්‍යාප්තවාදය හා බෙදුම්වාදය කියනා විශ්වාසයන් ක්‍රියාත්මක වෙයි. මේ ජන වර්ග කියන්නේ, බුද්ධිමත් ජීවීන් විවිධ කොටස්වලට බෙදනා ක්‍රමයකි. හැම බුද්ධිමත් ජීවියෙක් ම උපතින් ම එකිනෙකාට සමාන වන අතර, ඔවුන්ගේ වැඩිහිටියන් විසින් ඉහත කී විශ්වාසයන් අනුව තම තමන් වර්ගවලට බෙදා ගනිති. 

මේ කියන වර්ග බෙදෙන්නේ තර්කානුකූල ලක්ෂණ අනුවය. ඔවුන් කතා කරන භාෂාවල ඇති වෙනස්කම්, ආගම් කියනා විශ්වාසයන්ගේ වෙනස්කම්, සිරිත් හා පුරුදුවල වෙනස්කම් ආදී ලක්ෂණ අනුව ඔවුහු තම තමන් වර්ග වලට බෙදා ගනිති. බොහෝ විට මෙසේ බෙදීමට යොදාගැනෙන්නේ ඉතා ‌සුළු විශ්වාසයන් ය. උදාහරණයක් ලෙස, සමහරෙක් සත්ත්ව මළ සිරුරු ආහාරයට ගන්නේ, එම මළ සිරුරුවල ලේ ඉවත් කිරීමෙන් පසුව වන අතර, තවත් සමහර ජන වර්ගයන් සත්ත්ව මළ සිරුරු ආහාරයට ගන්නේ ම නැත. 

එහෙම වුණත්, ජන වර්ගයක සියලුම සාමාජිකයන් මේ හැම සිරිතක් ම පුරුද්දක් ම අනුගමනය නොකරති. හැම ජන වර්ගයකම වාගේ, ඊට අදාළ රීති හා සිරිත් අනුගමනය නොකරන සාමාජිකයන් දැකිය හැකි වේ.

ධනවාදය, සමාජවාදය වගේ විශ්වාසයන් ද රාජ්‍යයන් පාලනය කරද්දී භාවිත වෙන නමුත්, ඇත්තට ම ප්‍රායෝගිකව සිද්ධ වෙන්නේ පාලකයන් තමන්ගේ පැවැත්ම ස්ථාවර කර ගැනීම විතරකි. තමන් මෙහෙයවන කණ්ඩායමේ පැවැත්ම හෝ අර මුලින් කියන ලද අයිතිවාසිකම් ගැන තැකීමක් පාලකයන් හට නැත.

ආගම සහ නීතිය කියා විශ්වාසයන් වර්ග දෙකක් ද ඇත. මගේ පහුගිය වාර්තාවේ කියූ අර කාකි ඇඳුම් අඳින රක්ෂා කරන්නෝ මෙයින් නීතිය කියනා විශ්වාසය පවත්වාගෙන යන උදවිය ය. කහ, තැඹිලි හෝ ගුරු පාට නැත්නම් සුදුපාට නිල ඇඳුම් අඳින රක්ෂා කරන උදවිය ආගම් කියනා විශ්වාසය අනික් ජීවීන් අතරේ පවත්වාගෙන යති. මේ දෙකෙන් ම අර ඉහත කී පාලනය කරන ජීවීන් ගේ කාර්යය පහසු කරවන්නේ ය.

ආගම සහ නීතිය කියන්නේ බුද්ධිමත් ජීවීන් සෙසු බුද්ධිමත් ජීවීන් අතරේ හැසිරිය යුතු ආකාරය ගැන ය. ඒත් ඒ ආකාරයට පාලනය කරන උදවිය හැසිරෙන්නේ නැත. ඔවුන්ට තම තමන්ට උවමනා හැටියට හැසිරීමට හැකි අතර, ඒක ප්‍රශ්න කරනවා වෙනුවට බොහොමයක් බුද්ධිමත් ජීවීන් කරන්නේ ඒ හැසිරීම් සාධාරණීකරණය කිරීමය. පාලකයන් හට පාලනය කිරීමට පහසුවන ආකාරයට බුද්ධිමත් ජීවීන් හසුරවීම සහ හික්මවීම නීති මඟින් සිදු වේ. ඒ වාගේ ම පාලකයන්ට එරෙහිව නැගී සිටින බුද්ධිමත් ජීවීන් මෙල්ල කිරීම සහ මර්ධනය කිරීම ද එහි තවත් කාර්යයකි.

ආගම්වලින් මීට අමතරව බුද්ධිමත් ජීවීන්ට එළඹෙන හිරිහැර සහ දුක්ඛිත ජීවිත ගැන ඔවුන්ගේ හිත හැදීම සහ ඉවසීම ඇති කරවා දී පාලනයට එරෙහිව ඔවුන් නැගී සිටීම අධෛර්යවත් කරමින්, පාලකයන් ගේ කටයුතු පහසු කර දීම ඉටු කරයි.

ඇත්ත කියා විශ්වාසයක් ද මේ ජීවීන් අතර ඇත. ඔවුන් එය තදින් විශ්වාස කරන අතර, එම ඇත්ත ඔවුන්ට ලැබෙන්නේ බෝහෝ විට වෙනත් කෙනෙක් ලබා දෙන තොරතුරක් හැටියට ය. මාධ්‍ය කියා දෙයක් ඇත. එය කඩදාසි මත අච්චු ගහන ලද්දක් හෝ විද්‍යුත් සන්නිවේදන ක්‍රමයකින් හෝ තොරතුරු ලබා දෙන ක්‍රමයකි. මේ මාධ්‍ය තමන් දෙන තොරතුර තමන්ගේ විශ්වාසයේ හෝ අරමුණේ හැටියට සකස් කර ලබා දුන්නත්, බුද්ධිමත් ජීවීන් විශ්වාස කරන්නේ ඒ තොරතුරු ඇත්ත කියා ය.

මේ හැටියට බලන කොට මේ බුද්ධිමත් ජීවීන් ජීවත් වෙන්නේ විශ්වාස ගොඩක් අනුව හැඩ ගස්සවන ලද ජීවිතයකි. ඉපදීම, පරිභෝජනය, පැවතීම, බෝ කිරීම සහ මිය යාම කියනා කාරණාවලින් ඔබ්බට ගියපු යම් කිසි තේරුමක් මේ ජීවිතයට ඇතැයි කියා ද ඔවුහු විශ්වාස කරති. ඉතා ම බහුතරයක් මේ විශ්වාසවලින් ම මෙහෙයවෙන අතර, ඉතා ම සුළුතරයක් මේ විදිහට ජීවීන් තුල තියෙන විශ්වාසවල වාසිය රැගෙන තමන්ගේ ජීවිත සැප පහසු කරගනිති.

පසුගිය වාර්තා.

වාර්තා අංක 01 - ජීවීන්

වාර්තා අංක 02 - රැකී රක්ෂා